Michał Głowiński

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Michał Głowiński, ur. 4 XI 1934 w Pruszkowie. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, kierunek filologia polska (1955), od 1976 profesor.

1958-2004 pracownik Instytutu Badań Literackich PAN. 1963-1983 członek ZLP. 1973-1974 wykładowca na Uniwersytecie w Amsterdamie. 1978-1981 współzałożyciel i wykładowca TKN, autor referatu wstępnego Nowomowa – rekonesans opublikowanego w serii wydawniczej TKN.

W VIII 1980 sygnatariusz listu intelektualistów do strajkujących stoczniowców. IX 1980 – 1990 w „S” w IBL PAN. W 1980 współtwórca, następnie przewodniczący Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk. 1980-1981 uczestnik akcji samokształceniowych, prowadził wykłady na temat nowomowy, m.in. w kościołach; XI-XII 1980 wspierał strajk studencki na UW.

W l. 80. uczestnik Tygodni Kultury Chrześcijańskiej; organizator i prowadzący nieformalnego seminarium z literatury współczesnej dla studentów filologii polskiej UW.

1990-2006 przewodniczący Rady Naukowej PAN. Członek rzeczywisty PAN, członek Polskiej Akademii Umiejętności, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, SPP.

Autor wielu publikacji krytycznoliterackich, m.in. w „Życiu Literackim”, „Twórczości”, „Krytyce” i „Kulturze Niezależnej” oraz ok. 30 książek, m.in. Porządek, chaos, znaczenie (1968), Powieść młodopolska (1969), Gry powieściowe (1973), Style odbioru (1977), Gombrowicz i nadliteratura (2002), Czarne sezony (1998, wspomnienia), Monolog wewnętrzny Telimeny i inne szkice (2007); 1966-1989 prowadził notatki „Komentarze do słów”, które ukazały się po 1989 w serii pięciu książek dot. języka propagandy komunistycznej: Nowomowa po polsku (1990), Marcowe gadanie. Komentarze do słów. 1966-1971 (1991), Peereliada. Komentarze do słów 1976-1981 (1993), Pismak 1863 i inne szkice o różnych brzydkich rzeczach (1995), Mowa w stanie oblężenia (1996). Autor publikacji w niezależnych wydawnictwach (pod ps. Erazm Łojewski, J. M. Tomir, J. M. T., G. M., REF) oraz broszur Opis papieskiej podróży [do Polski w 1979 roku: z problemów manipulacji językowej] (Biblioteka Tygodnika Wojennego, 1983).

Doktor h.c. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (2001), Uniwersytetu Opolskiego (2003). Laureat nagród: im. Jana Strzeleckiego (1992), im. Kazimierza Wyki (2002), Nagrody Herdera (2004); wyróżniony odznaką Zasłużony Działacz Kultury, odznaczony Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2007), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2013).

21 VIII 1979 – 21 IX 1989 rozpracowywany przez Wydz. III KS MO/SUSW w ramach KE.

Anna Grażyna Kister