Mikołaj Iwanow

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Mikołaj Iwanow, ur. 30 XII 1948 w Brześciu (ZSRS, obecnie Białoruś). Absolwent Białoruskiego Uniwersytetu Humanistycznego w Mińsku (1971), w 1977 doktorat, w 1989 habilitacja.

1970-1971 dziennikarz w Rozgłośni Radia Białoruskiego w Mińsku. 1971–1973 służba wojskowa w Armii Sowieckiej. 1973-1985 doktorant, następnie asystent i starszy naukowiec w Instytucie Historii Białoruskiej Akademii Nauk w Mińsku. Od l. 70 związany z kolportującym samizdaty środowiskiem opozycyjnym Moskwy. Od 1978 okresowo zatrudniany w Polsce, głównie na Uniwersytecie Wrocławskim (w ramach współpracy naukowej polsko-sowieckiej). Na przełomie 1979/1980 uczestnik formowania Grupy Młodych Socjalistów w ZSRS.

Od 1980 współpracownik „Biuletynu Dolnośląskiego” (publikował pod ps. Polak zza Buga) i Kornela Morawieckiego. Na przełomie 1980/1981 współzałożyciel konspiracyjnego Komitetu Założycielskiego Wolnych Związków Zawodowych w ZSRS; jesienią 1981 przewiózł z Moskwy do Polski sygnowane przez ten komitet Posłanie do I Krajowego Zjazdu NSZZ „S”.

Od I 1982 współpracownik podziemnej struktury kolportażowej RKS „S” Dolny Śląsk. Od VI 1982 działacz Solidarności Walczącej, autor publikacji w prasie podziemnej, głównie w „Solidarności Walczącej”. W 1982 władze ZSRS odmówiły mu (w czasie pobytu w kraju) prawa do ponownego wyjazdu do Polski; następnie wielokrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany przez KGB w związku z aresztowaniami w środowisku Grupy Młodych Socjalistów i Komitetu Założycielskiego Wolnych Związków Zawodowych w ZSRR. Od 1986 w Polsce, do 1992 adiunkt w Instytucie Nauk Politycznych UWr. 1988-1989 w Paryżu, m.in. współpracownik Instytutu Literackiego, autor publikacji na łamach „Kultury”.

W 1989 współtwórca Klubu Myśli Politycznej Wolni i Solidarni. 1992-2004 pracownik Radia Wolna Europa: Radia Swoboda w Monachium, następnie w Pradze, członek Redakcji Białoruskiej i Redakcji Kaukaskiej. W 1995 mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Opolskiego. Od 2004 na stałe w Polsce, zatrudniony w Instytucie Historii UO, wykładowca m.in. na UWr.

Autor wielu publikacji z zakresu historii Europy Środkowej.

Artur Adamski