Nawa św. Krzysztofa

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Nawa św. Krzysztofa, galeria oraz grupa artystów plastyków i historyków sztuki działające w Łodzi IV 1985 – 1989; nazwa od udostępnionej przez o. Stefana Miecznikowskiego nawy prowadzącej do kaplicy św. Krzysztofa w kościele oo. Jezuitów.

Współtwórcami grupy i galerii byli: Marian Kępiński, Zbigniew Koszałkowski, Bogumił Łukaszewski, Grażyna Małyszko, Piotr Michalak, Grzegorz Sztabiński, później dołączyli Sławomir Ćwiek, Edward Łazikowski, Maciej Maciejewski, Grzegorz Małecki, Władysław Wasilewski oraz krytycy sztuki Jaromir Jegliński i Janusz Zagrodzki – wszyscy oni bojkotowali udział w wystawach i plenerach organizowanych przez instytucje państwowe. Grupa sformułowała program działania.

W V 1985 otwarto inauguracyjną wystawę, na której zaprezentowano prace malarskie prof. Jacka Sienickiego, następnie zorganizowano wystawy Jana Dobkowskiego, Leszka Sobockiego, Stanisława Rodzińskiego, Zofii Rydet i Henryka Wańka, zbiorową wystawę łódzkich artystów Jestem, pokaz fotografii Ewy Rubinstein, wystawę Sztuka innych prezentującą prace malarzy prymitywistów i osób psychicznie chorych, wystawy Tadeusza Boruty i Petra Warnke. Zorganizowano wieczór autorski Ryszarda Krynickiego, projekcje filmów dokumentalnych nt. sztuki (m.in. Jana Robakowskiego), wykłady i performance Zbigniewa Warpechowskiego. 1985-1986 wydano 3 nr. legalnego pisma „Nawa św. Krzysztofa”, prezentującego poglądy i dyskusje programowe członków grupy nt. granic sztuki oraz omówienia organizowanych wystaw; opublikowano ważniejsze teksty Ojców Kościoła, wykład Leszka Kołakowskiego Odwet sacrum w kulturze świeckiej i Stefana Themersona Katedrę przyzwoitości. W celu uniknięcia cenzury pismo opatrzono informacjami: „Do użytku wewnętrznego”, „nakł. 99 egz.”, w rzeczywistości wynosił 400-500 egz. Wydawcą pisma i jednym z redaktorów był Z. Koszałkowski, współpracownicy: m.in. Nawojka Cieślińska, Andrzej Osęka, L. Sobocki, H. Waniek, Z. Warpechowski, projekt graficzny Z. Koszałkowski, współpraca typograficzna S. Ćwiek.

Galerią z upoważnienia o. S. Miecznikowskiego opiekował się duszpasterz akademicki o. Piotr Jasiński, następnie o. Jacek Pleskaczyński.

Wiesław Maciejewski