Niezależna Grupa Polityczna

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Niezależna Grupa Polityczna (NGP); formalnie powstała z chwilą wydania Deklaracji z 5 I 1978. Już jednak w 1977 miały miejsce jej pierwsze nieformalne wystąpienia w formie 2 listów otwartych, adresowanych do prymasa Stefana Wyszyńskiego (19 I i IV), najprawdopodobniej pozostawionych bez odpowiedzi. W Deklaracji założycielskiej działacze NGP, Wiktor Hajdak, Krzysztof Kaletowski, Wojciech Kloc, Tomasz Potocki i Mariusz Urban, określili swój negatywny stosunek do opozycji demokratycznej oraz swoje przywiązanie do myśli narodowej (neoendeckiej) i antysemityzm (określany jako antysyjonizm), podkreślając również – realne ich zdaniem – zagrożenie ze strony Niemiec. W programie NGP widoczne były wpływy myśli endeckiej w formule określonej przez Jędrzeja Giertycha oraz propagandy antysyjonistycznej grupy partyjnej związanej z Mieczysławem Moczarem. Celem działalności Grupy była praca nad wzrostem sił narodowych oraz przeciwdziałanie opozycji demokratycznej. Już wówczas poddawano krytyce niszczenie Kościoła od wewnątrz poprzez wprowadzanie dowolności nauczania i nieautoryzowanych form liturgicznych. NGP tworzyli: Mariusz Urban (rzecznik od I 1978 do XI 1982), Włodzimierz Heese, K. Kaletowski, W. Klos, Piotr Piesiewicz i T. Potocki. Organem NGP był „Biuletyn”, którego 4 n-ry wydano w l. 1978-1979. W VII 1978 powstało również wydawnictwo, które oprócz wydawania „Biuletynu”, oświadczeń i deklaracji, w 1979 wydało pierwszy raz po II wojnie światowej książkę Romana Dmowskiego Kościół, Naród i Państwo. Przejawem działalności NGP w l. 1980-1981 były dwa dokumenty: W obronie racji narodowych przed anarchią społeczną i egoizmem partyjnym. Oświadczenie Niezależnej Grupy Politycznej, Gdańsk 1980 oraz Informacja Niezależnej Grupy Politycznej w sprawie oświadczenia ks. Alojzego Orszulika, Gdańsk, 9 II 1981. Drugi z dokumentów zawierał analizę stosunku KSS KOR do Kościoła i określał go jednoznacznie jako instrumentalny i wrogi. 14 I 1982 NGP wydała Informację dotyczącą „Przeglądu Gdańskiego”, w której odcięła się od jakichkolwiek związków z Gdańskim Środowiskiem Narodowym. 9 VII 1982 wydano oświadczenie o powstaniu Zespołu Inicjatywnego Ruchu Narodowego, którego przewodniczącym w XI 1982 został Mariusz Urban. 30 XI 1982 ukazała się Informacja Ruchu Narodowego o tym, że w miejsce NGP powstała nieformalna struktura Ruchu Narodowego. 9 VI i 1 VII 1983 w Gdańsku SB zatrzymała 9 członków nielegalnej organizacji pod nazwą NGP o skonfiskowała 3 maszyny do pisania oraz 4 tys. podziemnych wydawnictw. W Warszawie, Wrocławiu i Toruniu zatrzymano kolejnych 3 działaczy, konfiskując 2 maszyny do pisania. Zatrzymani zostali zwolnieni z aresztu pod koniec VII 1983 na mocy amnestii. W 1984 umorzono postępowanie przeciwko 11 osobom. Ruch Narodowy formalnie nie został rozwiązany, jednak po akcji SB jego działalność wygasła.

Wojciech Turek