OKN-o

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

OKN-o, struktura Oświata-Kultura-Nauka powstała jesienią 1983 w wyniku porozumienia przedstawicieli Związku Oświaty Niezależnej (Krystyna Starczewska, Edward Wieczorek, Mirosław Sawicki), Komisji Kultury Niezależnej (Teresa Bogucka, Marta Fik, Andrzej Osęka), Społecznej Komisji Zdrowia (Zofia Kuratowska), Społecznego Komitetu Nauki (Janusz Grzelak, Barbara Malak, Michał Nawrocki, Barbara Stanosz) i Wiktora Kulerskiego z RKW „S” Mazowsze. Podstawowymi zadaniami OKN-a były: podział środków finansowych przeznaczonych na naukę, oświatę i kulturę; wyłonienie przedstawiciela tych środowisk, odpowiadającego za kontakty z zagranicą i władzami „S”. Kandydatem OKN-a był przebywający za granicą Leszek Kołakowski, Biura Koordynacyjnego „S” za Granicą w Brukseli – Mirosław Chojecki i Aleksander Smolar; w 1984 przedstawicielami OKN-a zostali E. Smolar i Seweryn Blumsztajn, od końca tego roku – Jan Piotr Lasota w Europie, Irena Lasota w USA. Dzięki ich zaangażowaniu OKN-o uzyskało znaczącą pomoc finansową od Międzynarodowej Konfederacji Wolnych Związków Zawodowych (ICFTU), National Endowment for Democracy (NED) i za pośrednictwem Solidarité France-Pologne z innych środowisk. Od V 1984 ZON, KKN, SKZ, SKN kontaktowały się z zagranicą na własną rękę. Ostatnim wspólnym sukcesem OKN-a było przygotowanie w 1985 przez L. Kołakowskiego, J.P. Lasotę, P. Słonimskiego protestu 115 światowej sławy uczonych i intelektualistów ws. propozycji ustawowych zmian ograniczających autonomię wyższych uczelni w Polsce. W V 1986 OKN-o podpisało z TKK Umowę o współpracy, zobowiązującą do współpracy zarówno regionalne reprezentacje środowisk (np. dolnośląskie Porozumienie Komitetów Nauki, Oświaty, Kultury, Zdrowia i Ekologii), jak i Biuro Koordynacyjne w Brukseli z reprezentacją zagraniczną OKN-a, uznawała ona jednak podział kompetencji pomiędzy zrzeszonymi w OKN-ie strukturami, potwierdzała prawo przedstawicieli OKN-a do współpracy z zagranicznymi instytucjami działającymi w dziedzinie oświaty, nauki i kultury; TKK uznawała organizacyjną, merytoryczną i finansową odrębność struktur OKN-a.

Marek Kunicki-Goldfinger
Hasło ogólnopolskie