Organizacja ViS

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Organizacja ViS (Victoria i Solidarność) była porozumieniem kilku warszawskich zakładów pracy z Pragi Południe zawiązanym na początku 1982. Należały do niego m.in. Zakłady Wytwórcze Urządzeń Telekomunikacyjnych i Zakłady Elektroniczne Warel. Organizacja skupiała też młodych działaczy „S” z Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk. Liderem grupy był Michał Gruszczyński, pracownik Instytutu Paleobiologii PAN. Do grona założycieli należeli też: Wojciech Bałandynowicz, Krzysztof Laskowski i Julia Semil. W V 1982 do organizacji przyłączył się Maciej Jankowski.

Organem ViS było ukazujące się od VI 1982 pismo „ViS. Spojrzenie na”, którego głównym inicjatorem był pracujący w ZWUT Wiesław Górecki. Redaktorem naczelnym został Zbigniew Linde, drukiem zajmował się Wiktor Ilkiewicz. 1982-1983 ukazało się 20 nr.

Wiosną 1982 Członkowie ViS poprzez Barbarę Malak nawiązali kontakt z ukrywającym się Zbigniewem Bujakiem, dzięki czemu organizacja dostała pieniądze na prowadzenie działalności. ViS współpracował z kierowanymi przez Teodora Klincewicza Grupami Oporu Solidarni, dzięki czemu nawiązane zostały kontakty ze strukturami „S” z Płocka. Po wydarzeniach z 31 VIII 1982 w organizacji nastąpił podział zadań: M. Gruszczyński odpowiadał za kontakty z zakładami pracy, K. Laskowski zajmował się współpracą z RKW „Mazowsze” i Grupami Oporu Solidarni, W. Bałandynowicz – z MRKS, a J. Semil – ze środowiskiem adwokackim. Jesienią 1982 ViS poprzez Zdzisława Dubieleckiego nawiązał kontakt z zakładami pracy na Mokotowie, m. in. ze Spółdzielnią Pracy Elektromechaniki Samochodowej, Zakładem Maszyn i Urządzeń Technicznych Unitra-Unima i Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania. W lokalu konspiracyjnym należącym do ViS 5 III 1982 doszło do spotkania Aleksandra Małachowskiego z Z. Bujakiem, które skończyło się zatrzymaniem Bujaka przez SB i jego ucieczką.

ViS został rozbity wiosną 1983. Wówczas aresztowani zostali m.in.: W. Bałandynowicz, K. Laskowski, W. Ilkiewicz, M. Jankowski i M. Gruszczyński.

Jan Olaszek