Parafia Matki Boskiej Zwycięskiej i św. Jerzego w Toruniu

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Parafia Matki Boskiej Zwycięskiej i św. Jerzego w Toruniu; początki parafii sięgają połowy XIII w., gdy na Chełmińskim Przedmieściu przy leprozorium zbudowano ok. 1260 kościół św. Jerzego, od 1558 ewangelicki, w 1811 rozebrany z powodów militarnych, ale parafia pozostała. W 1900 zakupiono grunt w innym miejscu, na którym 1905-1907 wybudowano neogotycki kościół ewangelicki, opuszczony w 1945; od 1949 odbudowana świątynia była filią katolickiej parafii Chrystusa Króla. 1 VII 1970 bp chełmiński powołał tu samodzielny ośrodek duszpasterski z ks. Stanisławem Kardaszem na czele, 7 X 1971 parafię. W 1973 założono chór parafialny, który działał 25 lat. 5 VIII 1979 ks. S. Kardasz zainicjował i poprowadził – pomimo braku zgody władz – pierwszą pomorską pielgrzymkę pieszą na Jasną Górę; w l. 80. jej przebieg wielokrotnie utrudniała SB.

Od 1982 odprawiano co miesiąc msze św. za ofiary Grudnia ’70, stanu wojennego i za więźniów politycznych, pierwsza odbyła się 16 XII 1982 w rocznicę zbrodni w KWK Wujek. Homilie głosili znani księża, m.in. Kazimierz Jancarz i Henryk Jankowski, po mszach odbywały się prelekcje prowadzone m.in. przez Tadeusza Jasudowicza (16 IV 1984 przed jednym z wykładów aresztowany), Tadeusza Mazowieckiego, Stefana Pastuszewskiego, bp. Edmunda Piszcza, Antoniego Stawikowskiego, Andrzeja Stelmachowskiego, Annę Walentynowicz i Andrzeja Wielowieyskiego oraz patriotyczne występy aktorów toruńskich, warszawskich i młodzieży opozycyjnej. W domu katechetycznym organizowano wystawy poświęcone m.in. ks. Jerzemu Popiełuszce, wydarzeniom Czerwca ’56, rocznicom Sierpnia ’80. 1 IV 1982 wierni ułożyli krzyż kwietny, przy którym palono znicze. Zbierano datki dla zwolnionych z pracy działaczy „S” i rodzin osób uwięzionych oraz podpisy pod petycjami m.in. o zwolnienie ks. Sylwestra Zycha i ws. transmisji tv z papieskich audiencji generalnych. SB nagrywała msze, obstawiała kościół, przeprowadzała rewizje u ks. S. Kardasza, którego usiłowano odsunąć od pracy z wiernymi. Z końcem 1983 w domu parafialnym uruchomiono hurtownię leków rozdzielanych przez komisję charytatywną w składzie: Helena Acecka, Anna Golińska, Leszek Górecki, Danuta Markowska, Jerzy Matyjek, Małgorzata Mazurek, Andrzej Kędzierski, Anna Sawicka, Jacek Stankiewicz, Krystyna Sienkiewicz, Krystyna Tomaszewska. Odbywały się spotkania toruńskiego Stowarzyszenia Obrony Praw Człowieka, działało Duszpasterstwo Ludzi Pracy. Po śmierci ks. J. Popiełuszki zawieszono obraz Edmunda Wadowskiego przedstawiający św. Jerzego z podpisem „Zło dobrem zwyciężaj”. 12 I 1985 na Domu Katechetycznym umieszczono tablicę o treści „Bóg i Ojczyzna. Dom Katechetyczny im. ks. Jerzego Popiełuszki”, którą władze komunistyczne wielokrotnie i bezskutecznie nakazywały usuwać. W 5. rocznicę Sierpnia ’80 wewnątrz kościoła odsłonięto tablicę z fragmentem wiersza Czesława Miłosza Który skrzywdziłeś (wykonanie: Zbigniew Wiczkowski i Bogumił Makowski). 1985-1988 w ramach Duszpasterstwa Ludzi Pracy działał Chrześcijański Uniwersytet Robotniczy. Od I 1988 w domu parafialnym spotykali się działacze NZS i RKK. 23 X 1988 członkowie RKK spotkali się z przedstawicielami jawnie działających w toruńskich zakładach komisji „S”. 14 X 1988 rozpoczęła działalność Wszechnica Związkowa kierowana przez K. Sienkiewicz.

W 2011 parafia liczyła 8 tys. wiernych. Działa kilka wspólnot religijnych, biblioteka Parafialna, ukazuje się pismo „Nasza Wspólnota”.

Krzysztof Biernacki