Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie; w 1903 zakończono budowę i częściowe wyposażanie kościoła NSPJ jako filii parafii św. Jakuba; w 1916 ustanowiono samodzielną parafię NSPJ; wiernych było początkowo ok. 5 tys.; w 1976 – 40 tys.; funkcję proboszcza sprawowali kolejno: ks. Alfons Jan Wardecki (1916-1950), ks. Jan Romeyko (1950-1972), ks. Julian Żołnierkiewicz (1972-2006). W 1937 przy parafii rozpoczęło działalność Zgromadzenie Sióstr św. Katarzyny, od X 1945 – chór Echo, po X 1956 – Duszpasterstwo Akademickie.

W XII 1980 rozpoczął działalność KIK z prezesem Bohdanem Bońkowskim i duszpasterzem ks. J. Żołnierkiewiczem, liczył ok. 130 członków. Wtedy też zaczęto odprawiać Msze za Ojczyznę (3 V, 11 XI, w rocznice podpisania Porozumień Sierpniowych); 22 X 1981 w kościele odbyła się pierwsza po II wojnie światowej uroczysta inauguracja roku akademickiego z udziałem rektorów i prorektorów Akademii Rolniczo-Technicznej i Wyższej Szkoły Pedagogicznej, bp Jan Obłąk poświęcił krzyże olsztyńskiego NZS i „S” na ART.

Po 13 XII 1981 w domu parafialnym odbywały się spotkania członków „S”, rodzin internowanych, następnie działaczy podziemnych struktur „S”; władze nasiliły ostrzeżenia, represje wobec uczestników Mszy za Ojczyznę (np. Władysława Kałudzińskiego, Sławomira Olka); w I 1982 oficjalnie zawieszono działalność KIK, prowadzono ją nadal nieformalnie, m.in. organizowano prelekcje działaczy opozycji z Warszawy, Krakowa, Gdańska; w XI 1983 zalegalizowano działalność KIK i powołano przy parafii Duszpasterstwo Inteligencji Miasta Olsztyna z duszpasterzem ks. J. Żołnierkiewiczem; na przełomie 1984 i 1985 powołano Duszpasterstwo Żołnierzy AK; 18 V 1985 DLP poprowadzone przez ks. J. Żołnierkiewicza; w I 1986 poświęcono w Kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej (znanej jako Kaplica Pamięci Narodowej) tablice AK, poświęcone m.in. gen. Aleksandrowi Krzyżanowskiemu, żołnierzom 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK; 6 XI 1985 celebrowano w kościele NSPJ pogrzeb Marcina Antonowicza tragicznie zmarłego po zatrzymaniu przez ZOMO.

18 II 1989 uruchomiono w domu parafialnym punkt konsultacyjny „S” (następnego dnia wybuchł tam pożar), następnie miejsce zebrań „S” (prowadzonych przez Wiesława Bryckiego); od 20 III 1989 spotykali się tam też rolnicy z „S” RI; 8 IV 1989 odbyło się spotkanie KO, na którym przygotowano listę kandydatów opozycji w wyborach.

Piotr Kardela