Podpisanie Porozumień Sierpniowych w Szczecinie

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Podpisanie Porozumień Sierpniowych w Szczecinie. 30 VIII 1980, w sobotę, o godzinie 8.00 w świetlicy Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego podpisany został Protokół Ustaleń w Sprawie Wniosków i Postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z Komisją Rządową w Szczecinie. Było to pierwsze z tzw. porozumień społecznych, do których doszło wskutek fali strajków z VII i VIII 1980 obejmującej od 15 VIII również liczne szczecińskie zakłady pracy (31 VIII Gdańsk, 3 IX Jastrzębie Zdrój). Wyprzedzało ono Porozumienie Gdańskie i znacznie się od niego różniło w kwestii tworzenia samorządnych Związków Zawodowych. Porozumienie Szczecińskie zakładało powstawanie związków, które będą miały socjalistyczny charakter i będą zgodne z Konstytucja PRL. Miało się to dokonać poprzez zakończenie strajku, przekształcenie Komitetów Strajkowych w Komisje Robotnicze, przeprowadzenie wyborów do władz Związków Zawodowych. Ponadto w dokumencie znalazły się postulaty dotyczące podstawowych praw pracowniczych i obywatelskich m.in. zakaz represjonowania działaczy politycznych o ile działalność nie będzie godziła w ustrój socjalistyczny i podstawowe interesy PRL a strajkujący pracownicy nie będą szykanowani, rozpowszechnione w postaci broszur będą „Pakty Praw Człowieka” oraz „Akt Końcowy Konferencji w Helsinkach”. Szereg punktów dotyczyło poprawy warunków socjalno-bytowych: podwyższenia rent i emerytur, poprawy zaopatrzenia ludności w mięso, ustalenia wysokości zasiłku macierzyńskiego, stopniowej podwyżki plac, poprawę lecznictwa w Polsce czy stworzenia programu rządowego związanego z trudną kwestią mieszkaniową. Postanowiono przywrócić pamięć o ofiarach Grudnia ’70 poprzez wmurowanie tablicy pamiątkowej w rejonie Bramy Głównej Stoczni. Protokół w postanowieniach końcowych zakładał powołanie przez Prezesa Rady Ministrów Komisji Mieszanej składającej się z przedstawicieli rządu, robotników i władz wojewódzkich (przew. Kazimierz Barcikowski, z-cy: Janusz Brych i Jarosław Mroczek, członkowie: Andrzej Żabiński, Marian Juszczuk, Aleksander Krystosiak, Mieczysław Soszyński, Andrzej Zieliński; strona partyjno-rządowa: Barcikowski, Brych, Żabiński, strona strajkowa: pozostali), która miała czuwać nad realizacją ustaleń porozumienia i informować o nich załogi pracownicze. Treść porozumienia końcowego miała być podana do wiadomości publicznej poprzez lokalne środki masowego przekazu i zamieszczona w serwisie informacyjnym PAP. Podpisanie szczecińskiego porozumienia zakończyło strajki. Podpisy pod tekstem porozumienia złożyli Przewodniczący MKS Marian Jurczyk, dwóch Wiceprzewodniczących MKS Kazimierz Fischbein i Marian Juszczuk oraz Wicepremier Kazimierz Barcikowski, zastępca członka Biura Politycznego Sekretarz KC PZPR Andrzej Żabiński i I Sekretarz KW PZPR w Szczecinie Janusz Brych. Pomimo pewnego rozdźwięku, który zapanował wśród strajkujących załóg, spowodowanego wyprzedzeniem ośrodka gdańskiego, szczecińskie porozumienie zostało w kraju pozytywnie przyjęte. Wynikało to z przekonania, że władza odeszła od metod stosowanych w XII 1970 i rozpoczął się nowy etap prowadzenia dialogu społecznego.

Katarzyna Rembacka