Polska Liga Praw Człowieka. Ruch Społeczny Nierządowy z siedzibą w Szczecinie

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Polska Liga Praw Człowieka. Ruch Społeczny Nierządowy z siedzibą w Szczecinie, organizacja utworzona 25 X 1986 w wyniku porozumienia działaczy społecznych, obrońców praw człowieka z Białegostoku, Gryfic, Krakowa, Opola, Poznania, Radomia, Szczecina, Świnoujścia, Warszawy i Wrocławia. 6 XII 1986 podczas kongresu w hiszpańskim Valladolid PLPC została przyjęta do Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka, akredytowanej przy ONZ i Radzie Europejskiej ONZ z głosem doradczym. Urząd Wojewódzki w Szczecinie zakazał działalności PLPC; decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Mimo to 24 V 1987 podczas II Ogólnopolskiego Walnego Zebrania PLPC podjęto uchwałę o rozpoczęciu działalności statutowej na rzecz obrony praw człowieka; powiadomiono o tym Sejm PRL, ONZ oraz MFPC w Paryżu. W skład Rady Koordynacyjnej weszli: ze Szczecina Jan Kostecki (przewodniczący), Aleksander Krystosiak (wiceprzewodniczący) oraz Czesław Czaplicki z Wrocławia, Stanisław Janisz z Makowca, Kazimierz Klucznik z Kędzierzyna-Koźla, Zygmunt Krzemiński z Warszawy, Stanisław Kucharek z Radomia, Adam Macedoński z Krakowa, Bogusław Sachar z Chełma, Danuta Skorenko z Katowic, Antoni Tajer z Częstochowy i Czesław Żera z Białegostoku. Do Sądu Koleżeńskiego wybrano Stanisława Możejkę ze Świnoujścia, Zbigniewa Przydziała z Wrocławia oraz Leopolda Staweckiego z Białegostoku (w V 1988 L. Stawecki został wydalony dyscyplinarnie za działania mające na celu rozbicie i likwidację organizacji). PLPC była organizacją niezależną od rządów i partii politycznych, występującą przeciwko samowolnym działaniom państwa, nietolerancji i wszelkim formom dyskryminacji religijnej lub rasowej. Sporządzała raporty o nieprzestrzeganiu praw człowieka w Polsce i apele do władz innych państw, zbierała dokumentację z l. 1939-1956 dotyczącą zbrodni stalinowskich wobec Polaków. W VIII 1987 SB przeprowadziła rewizję w mieszkaniach czołowych działaczy: J. Kosteckiego i A. Krystosiaka, skonfiskowała m.in. maszynę do pisania, prywatne oszczędności, korespondencję i dokumentację PLPC, a także teczki zawierające kilkaset pism, dotyczących nie tylko działalności PLPC. Obaj stanęli przed kolegium ds. wykroczeń, pozbawiono ich prawa do obrony, postawiono zarzut udziału w związku, któremu odmówiono zalegalizowania, oraz sporządzania i przechowywania dokumentów bez wymaganego zezwolenia w celu ich rozpowszechniania; skazano ich na karę grzywny oraz przepadek rzeczy ujętych w protokole rewizji. Organem prasowym PLPC był „Biuletyn Informacyjny”.

Paweł Knap