Polska Partia Niepodległościowa

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Polska Partia Niepodległościowa (PPN). Konspiracyjna partia polityczna utworzona 22 I 1985 z inicjatywy grupy działaczy związanych wcześniej z KPN: Romualda Szeremietiewa, Tadeusza Stańskiego, Zygmunta Goławskiego, Tadeusza Jandziszaka, Macieja Pstrąg-Bieleńskiego i in. Nacz. organem w PPN była Konwencja Krajowa – najwyższa władza w partii, odpowiednik krajowego zjazdu. W okresie między kongresami władzę sprawowała Rada Naczelna i jej Prezydium. W skład Prezydium wchodził prezes PPN i przewodniczący Rady R. Szeremietiew oraz członkowie: Ryszard Anders, Marian Banaś, Lech Jęczmyk, Andrzej Rozpłochowski (w USA), T. Stański. Sprawami organizacyjnymi zajmowała się Centralna Komisja Wykonawcza pod przewodnictwem T. Stańskiego. W skład CKW wchodzili przewodniczący okręgowych Komisji Wykonawczych: Jan Chmielewski (Mazowsze), M. Banaś (Małopolska), Krzysztof Frączek (Górny Śląsk), Zbigniew Kopystyński (Dolny Śląsk), Wojciech Kurpisz (Wielkopolska), Jarosław Kaczorowski (Pomorze Zachodnie), Andrzej Cybulski (Pomorze Gdańskie), Bogusław Owoc (Mazury i Warmia), Jarosław Zdrojkowski (Lubelszczyzna). Struktura organizacyjna obejmowała 9 okręgów i 32 rejony działania, na ogół w większych miastach, np. Gdyni, Lesznie Wlkp., Ostrowie Wielkopolskim. Poza granicami funkcjonowały przedstawicielstwa zagraniczne w Austrii (Marek Stefan Szmidt), Szwajcarii (Maria i Jerzy Grębscy), Berlinie Zachodnim (Kazimierz Michalczyk), Stanach Zjednoczonych (Jadwiga Czuba w Chicago i Ryszard Jonak w Nowym Jorku), Kanadzie (T. Jandziszak, następnie Zbigniew Farmus). Na terenie Wielkiej Brytanii PPN współpracowała z organizacją Solidarity with Solidarity Tadeusza Jarskiego. Podstawowym dokumentem programowym ogłoszonym i przyjętym w dniu utworzenia partii była „Deklaracja programowa PPN”. Wskazywano w niej m.in. na konieczność nawiązania przyjaznych stosunków z Niemcami i Rosją oraz wspieranie dążeń niepodległościowych Litwinów, Białorusinów i Ukraińców. Kolejny tekst programowy autorstwa R. Szeremietiewa „Powstań Polsko. Zarys myśli programowej nowej prawicy polskiej” został opublikowany w 1986. Odrzucano w nim możliwość ugody z władzami komunistycznymi, wskazywano na kryzys struktur państwa i możliwość wybuchu społecznego niezadowolenia. Uważano, że przewidywany strajk generalny należy przekształcić w działania zmierzające do odzyskania niepodległości. Przedstawiano wizję przyszłej Europy oraz wejście Polski do zjednoczonej Europy i członkostwo w NATO. PPN opracowała również spis zasad konstytucyjnych przyszłej niepodległej RP.

Polska Partia Niepodległościowa prowadziła niezależną działalność wydawniczą, powołując Wydawnictwo im. Jerzego Łojka. Była wydawcą pism: „Czyn” (Wrocław 1988), „Czyn Niepodległy” (Kraków 1988-1989), „Hotel Lambert” (Warszawa 1988-1990), „Kotwica” (Szczecin 1989), „Larwa” (Kętrzyn 1989), „Myśl Niepodległa” (Warszawa 1985-1988), „Myśl Niezależna” (Lublin 1987), „Niepodległa” (Płock 1989), „Niepodległość” (Kalisz 1990), „Orlik” (Gdańsk-Szczecin 1988-1990), „Polonia Restituta” (Gdańsk 1988-1990), „Polska Niepodległa” (Warszawa 1985-1989), „Powstaniec Śląski” (Katowice 1985), „Powstaniec Wielkopolski” (Poznań 1989-1990), „Serwis Informacyjny PPiON” (Warszawa 1988), „Sprawa” (Warszawa 1987-1990), „Szaniec” (Gdańsk 1989), „Warmiński Informator Niepodległościowy” (Olsztyn 1989-1990). Drukowano plakaty i znaczki poczty podziemnej.

Partia zabiegała o stworzenie porozumień z innymi, bliskimi programowo ugrupowaniami podziemnymi. W XII 1988 zawarła porozumienie o współpracy z Solidarnością Walczącą. Największym osiągnięciem było utworzenie w V 1987 Porozumienia Partii i Organizacji Niepodległościowych stanowiącego forum współdziałania wszystkich ugrupowań niepodległościowych. 10 X 1988 PPN odrzuciła propozycję udziału w okrągłym stole. W 1989 działacze tej partii ogłosili bojkot wyborów kontraktowych, które oceniali jako legitymizację PRL przez niedawną opozycję. W V 1989 z inicjatywy Polskiej Partii Niepodległościowej zorganizowano w Austrii Konferencję „Kraj – Emigracja”. Brali w niej udział przedstawiciele ugrupowań tworzących PPiON, środowisk polonijnych z Europy, USA i Kanady oraz ministrowie Rządu RP na Uchodźstwie. PPN nawiązała ścisła współpracę z Grupą Roboczą Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” oraz z Federacją Młodzieży Walczącej, która pod koniec lat 80. zaczęła występować jako organizacja młodzieżowa PPN, a jej działacze zaczęli obejmować ważne funkcje w partii.

W latach 1989-1992 PPN podjęła legalną działalność, a po VI 1992 weszła w skład nowo powołanej przez Jana Olszewskiego partii Ruch dla Rzeczypospolitej.

Włodzimierz Domagalski