Przemysław Gintrowski

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Przemysław Gintrowski, ur. 21 XII 1951 w Stargardzie Szczecińskim, zm. 20 X 2012 w Warszawie. Ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej z tytułem inżyniera (1973). 1973-1975 student Wydz. Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Pieśniarz, kompozytor, bard „S”.

W VI LO im. Tadeusza Rejtana w Warszawie należał do I Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. Romualda Traugutta Czarna Jedynka, współorganizator Harcerskiej Rozgłośni Muzycznej w LO – pierwsza emisja 25 V 1966, w następnym roku rozgłośnia współpracowała z Polskim Radiem. 1968-1971 założyciel i lider zespołu muzycznego Między Niebem a Ziemią grającego kompozycje The Doors, Rolling Stones, Animals, Procol Harum oraz własne kompozycje m.in. do wierszy Adama Asnyka, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Bolesława Leśmiana i Juliana Tuwima. Nauczyciel fizyki w dwóch warszawskich liceach. W 1976 pierwszy raz wystąpił publicznie, wygrał Przegląd Piosenki Studenckiej w Klubie Riwiera-Remont piosenką Epitafium dla Sergiusza Jesienina do słów Krzysztofa Marii Sieniawskiego. 1979-1981 wraz z Jackiem Kaczmarskim i Zbigniewem Łapińskim tworzyli słynne trio, które stworzyło programy poetyckie Mury, Raj i Muzeum. Piosenka Mury inspirowana piosenką Lluísa Llacha stała się nieoficjalnym hymnem „S” i symbolem walki z komunizmem.

VIII 1980 – 1981 występował (z J. Kaczmarskim) w kabarecie Pod Egidą Jana Pietrzaka. W 1980 otrzymał nagrodę dziennikarzy (z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim) na XVIII Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu za piosenkę Mury), w 1981 laureat II nagrody (z J. Kaczmarskim) na XIX FPP w Opolu za Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego, I nagrody na wrocławskim Przeglądzie Piosenki Aktorskiej; w VIII 1981 uczestnik (z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim) I Przeglądu Piosenki Prawdziwej Zakazane Piosenki w Gdańsku. W X 1981, na zaproszenie centrali lewicowych związków zawodowych CFDT, wyjechał (z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim) do Francji na tournée. Do Polski powrócił na początku XII 1981 i 9 XII 1981 odmówiono mu wydania paszportu na wyjazd na dalsze koncerty.

Po 13 XII 1981 zaangażowany w podziemne życie kulturalne; koncertował głównie w domach, kościołach i w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej; często koncertował, dowiadując się o występie zaledwie z kilkugodzinnym wyprzedzeniem (ze względów bezpieczeństwa). W 1982 zrealizował (ze Z. Łapińskim) program Pamiątki do tekstów Zbigniewa Herberta i Marka Tercza nagrany nielegalnie w studiu państwowej telewizji; w 1983 przygotował program Raport z oblężonego miasta do tekstów m.in. Z. Herberta, Lotara Herbsta, Ryszarda Holzera, Mieczysława Jastruna, Tomasza Jastruna, J. Kaczmarskiego, Leszka Szarugi, nagrany nielegalnie w studiu Akademii Muzycznej w Warszawie przy pomocy Jacka Szymańskiego. Kasety z jego utworami masowo kopiowano w podziemiu i kolportowano w całej Polsce.

W 1991 przygotował program Kamienie do wierszy Jerzego Czecha opowiadający losy postaci historycznych. 1991-1993 ponownie koncertował (z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim), wykonując program Mury w Muzeum Raju (nagrany w Teatrze Dramatycznym w Białymstoku) oraz program Wojna postu z karnawałem (1993) dotykający egzystencjalnych problemów jednostek ludzkich. W 1994 nagrał dla TVP utwory zrealizowane w formie widowiska Kredka Kramsztyka do tekstu J. Kaczmarskiego w reżyserii Laco Adamika oraz Stół Mordechaja Gebirtiga do tekstu Anny Kamieńskiej (z Joanną Trzepiecińską). W 1999 odbył ostatnie tournée z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim, na którym wykonany został po raz pierwszy utwór jego kompozycji do tekstu J. Kaczmarskiego Requiem rozbiorowe. W 2000 wydał płytę Odpowiedź z 16 piosenkami do wierszy Z. Herberta w nowej aranżacji; w 2008 w ramach obchodów Roku Herberta wydał płytę Tren z tekstami Zbigniewa Herberta przy akompaniamencie orkiestry symfonicznej; w 2009 nagrał płytę Kanapka z człowiekiem i trzy zapomniane piosenki. Autor muzyki do kilkudziesięciu filmów, m.in.: Matki Królów Janusza Zaorskiego (1982), Nadzór Wiesława Saniewskiego (1983), Tato Macieja Ślesickiego (1995); seriali: Zmiennicy Stanisława Barei, 13 posterunek M. Ślesickiego i spektakli teatralnych. Wykładowca muzyki filmowej w Warszawskiej Szkole Filmowej. 2010 w Komitecie Honorowym Poparcia akcji Goń z pomnika bolszewika.

Laureat nagrody kulturalnej „S” przyznanej przez TKK za rok 1983 za program Pamiątki. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006), pośmiertnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2012).

Mirosława Łątkowska, Adam Borowski