Rafał Grupiński

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Rafał Grupiński, ur. 26 IX 1952 we Wronkach. Absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydz. Polonistyki (1976).

1976-1979 kolporter m.in. „Biuletynu Informacyjnego” KOR, następnie KSS KOR, książek NOWej, „Witrynki Literatów i Krytyków”, paryskiej „Kultury”; 1977-1980 współorganizator działalności SKS; 1978-1980 współpracownik KSS KOR: przechowywanie wydawnictw, kolporter. W 1977 nauczyciel w Zespole Szkół Budownictwa w Poznaniu, 1977-1978 w Zespole Szkół Energetycznych tamże, 1978-1979 w Zespole Szkół Administracji Terenami Zielonymi; zwalniany z pracy nauczyciela z przyczyn politycznych; 1979-1981 bibliotekarz w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych, 1981-2008 starszy wykładowca w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu, także zatrudniany dorywczo.

Od IX 1980 w „S”; członek KZ Pracowników Oświaty i Wychowania przy ZR Wielkopolska, w VII 1981 delegat na I WZD Regionu Wielkopolska, przewodniczący Koła POiW przy ZR, członek Krajowej Komisji POiW; kolporter niezależnego „Biuletynu Oświaty i Wychowania NSZZ «Solidarność»”, wydawnictw KZ, „Obserwatora Wielkopolskiego”; w 1981 uczestnik negocjacji „S” POiW z Ministerstwem Oświaty i Wychowania ws. podręczników szkolnych.

Po 13 XII 1981 współpracownik „S” Poznań, kolporter kilkudziesięciu pism podziemnych (m.in. „Obserwatora Wielkopolskiego”, „Veta”, pism Solidarności Walczącej), książek, ulotek, kaset audio (programy paryskiego „Kontaktu”), wydawnictw okolicznościowych; 1982-1984 przez kilka mies. w jego mieszkaniu ukrywał się po ucieczkach Maciej Frankiewicz; współpracownik Radia „S” w Poznaniu, uczestnik rozpowszechniania planów technicznych do emisji radiowych (tranzystory wysokiej mocy) w głównych ośrodkach w Polsce; w 1983, po nawiązaniu kontaktu z Solidarnością Walczącą, współzałożyciel, następnie autor, redaktor poznańskiego dwutygodnika „Solidarność Walcząca”, kolporter pism SW; od 1983 współorganizator działalności wydawniczej (materiały, sprzęt poligraficzny, lokal); współpracownik Ireny Lasoty (Fundusz IDEE Francja), Jerzego Giedroycia, pism paryskich: „Kultury”, „Kontaktu”, „La Nouvelle Alternative”, londyńskiego „Pulsu”; Committee in Support of Solidarity, Partii Zielonych (RFN), Pale Jalta we Frankfurcie n. Menem, dostarczającym do Polski sprzęt i materiały poligraficzne, pieniądze, leki, także odzież. 5 VII 1983 aresztowany, przetrzymywany w AŚ w Poznaniu, 25 VII 1983 decyzją Prokuratury Wojewódzkiej w Poznaniu areszt uchylono na mocy amnestii. 1984-1985 współtwórca z Włodzimierzem Filipkiem (redaktor naczelny) i z Anną Grupińską, następnie autor, organizator prac zespołu redakcyjnego, działalności wydawniczej (m.in. transportu i lokalu) czasopisma „Czas”; w 1985 założyciel (z A. Grupińską, Dariuszem Gościniakiem, Krzysztofem Czyżewskim, Andrzejem Piątkiem) „Czasu Kultury”, 1985-1990 redaktor naczelny, autor, organizator prac redakcyjnych i wydawniczych, materiałów poligraficznych, udostępniał lokal. W 1986 otrzymał półroczne stypendium Committee in Support of Solidarity w USA; w 1988 współzałożyciel pisma społeczno-politycznego SW „Komentarz” (redaktor nacz. Jerzy Fiećko), autor; w prasie podziemnej publikował m.in. pod ps.: J.O., Jerzy Okoniewski, Stanisław Stanisławski, Szymon Staropolski, Roman Grot.

1990-1998 redaktor naczelny, autor, kontynuowanego pisma „Czas Kultury”. 1994-1996 redaktor naczelny magazynu kulturalnego TVP „Pegaz” oraz dyr. Telewizji Edukacyjnej; 1999-2001 prezes Zarządu Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych SA, 2001-2005 dyr. generalny, prezes Zarządu Wydawnictwa Prószyński i S-ka w Warszawie. Od 2005 poseł RP z listy PO; 2007-2009 sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, od XI 2009 wiceprzewodniczący Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska RP, od XI 2011 przewodniczący.

Autor tomiku wierszy W ziemi cieniach (SW Oddział Poznań, 1984), zbioru wierszy Ponieważ nie dochodzą stamtąd żadne wieści (Wrocław 1988), publikacji O literaturze stanu wojennego (1989), zbioru esejów Dziedziniec strusich samic (Poznań 1992), tomów wierszy Bieg w ciemność (Poznań 1998) i 'Uspokojenie (Warszawa 2009), współautor (z prof. Izoldą Kiec) książki o literaturze polskiej l. 90. Niebawem spadnie błoto (Poznań 1998).

Agnieszka Łuczak