Regionalna Komisja Wykonawcza Trzeci Szereg NSZZ „Solidarność” Region Podbeskidzie

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Regionalna Komisja Wykonawcza Trzeci Szereg NSZZ „Solidarność” Region Podbeskidzie (RKW „TS”), podziemna struktura działająca na terenie woj. bielskiego, powstała po 13 grudnia 1981, istniejąca aż do relegalizacji Związku w kwietniu 1989. Grupę założycielską stanowili szeregowi działacze Związku, którzy pod koniec grudnia 1981 utworzyli tajną Tymczasową Komisję Zakładową NSZZ „S” w bielskiej Fabryce Samochodów Małolitrażowych. RKW„TS” tworzyli Jerzy Bińkowski (przewodniczący), Krzysztof Paszek (zastępca), Adam Pawlik (zastępca), Barbara Baścik, Jerzy Borowski, Karol Duda, Jan Frączek, Andrzej Kralczyński, Józef Michłanowicz, Grażyna Staniszewska, Teresa Szafrańska, Michał Wołyniec, Józef Wróbel. RKW „TS” organizowała pomoc dla osób represjonowanych i ich rodzin, zbierała składki w zakładach pracy, wydawała biuletyny „Solidarność Podbeskidzia” i „Serwis Informacyjny RKW”, organizowała kolportaż podziemnych wydawnictw. Na początku 1983 rozpoczęła emisję audycji radiowych z nadajnika, sprowadzonego z Francji. W drugiej połowie 1983 struktury RKW „TS” zostały rozbite, a do aresztów trafiło ponad stu działaczy podziemia. Wobec kilkunastu z nich Prokuratura Wojewódzka w Bielsku-Białej sporządziła w kwietniu 1984 akt oskarżenia, zarzucając kierowanie nielegalnym związkiem. Proces został przerwany w wyniku amnestii w tym samym roku. Znaczna część oskarżonych wyemigrowała. Po fali aresztowań z 1983 pracę RKW „TS” kontynuowali Jan Frączek i Andrzej Kralczyński wraz z Edwardem Polakiem i Stanisławem Zarzyckim. We wrześniu 1985 Środowisko ponownie dotknęły aresztowania; na ponad rok znaleźli się w więzieniu Jan Frączek, Andrzej Kralczyński i Edward Polak. W tym czasie działalność RKW „TS” została ograniczona do wydawania i kolportażu biuletynu „Solidarność Podbeskidzia”. Po amnestii w 1986 do konspiracji powrócili Jan Frączek, Andrzej Kralczyński i Edward Polak, jednocześnie od listopada 1986 stając się uprawomocnionymi przez tajne struktury Związku „jawnymi rzecznikami podbeskidzkiej ´Solidarności” Stan ten trwał do powstania Regionalnej Komisji Organizacyjnej NSZZ „S” (październik 1988) i później relegalizacji NSZZ „S”. Oficjalnie RKW „TS” NSZZ „Solidarność” nigdy nie zakończyła swej działalności, nigdy też nie ujawniono jej kolejnych składów osobowych.

Artur Kasprzykowski