Solidarność Walcząca

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Solidarność Walcząca (SW), radykalna antykomunistyczna organizacja podziemna, powstała w VI 1982 w wyniku rozłamu we wrocławskim Regionalnym Komitecie Strajkowym. Inicjatorem i przewodniczącym organizacji był Kornel Morawiecki, któremu nie odpowiadała taktyka walki z systemem wypracowana i przyjęta przez TKK. SW prezentowała bezkompromisową linię polityczną, zdecydowanie zachęcając do masowych wystąpień ulicznych, wymierzonych przeciwko komunistycznym władzom: [...] nie bójmy się ZOMO, to oni niech boją się, że im spalimy samochody. Nas naprawdę jest więcej.

Oficjalną deklarację o powstaniu Porozumienia Solidarność Walcząca (pierwotnie używano tej nazwy) ogłoszono 1 VII 1982. W tekście programowym „Kim jesteśmy? O co walczymy?” napisano m.in. że głównymi założeniami organizacji jest walka o odzyskanie niepodległości i budowa Rzeczpospolitej Solidarnej. [...] Nie wierzymy w ugodę z tą władzą i reformowanie tego systemu. [...] Walka podjazdowa ma być prowadzona na wszystkich poziomach i różnymi metodami od biernego oporu poczynając, a na działaniach niemal terrorystycznych kończąc.[...] W 64 rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości Rada Porozumienia SW przyjęła i zaprzysięgła Rotę SW. Uczestnictwo w Porozumieniu zastąpiono przez członkostwo w organizacji. Pod koniec XII 1982 SW opublikowała dokument programowy Manifest Solidarności w którym stwierdzono, że głównym celem działań jest wprowadzenie w Polsce solidaryzmu, czyli ustroju który dostrzega interesy jednostek i dba o ich wspólną z interesami ogółu realizację.

Do grona liderów należeli również: Andrzej Kołodziej, Ewa Kubasiewicz, Hanna Łukowska-Karniej, Jadwiga Chmielowska, Maciej Frankowski, Wojciech Myślecki, Andrzej Zarach. Na czele SW stała Rada Polityczna, do XI 1987 kierowana przez Kornela Morawieckiego. Za działalność bieżącą odpowiadał Komitet Wykonawczy.

Solidarność Walcząca stanowiła luźną federację powiązanych ze sobą terenowych grup (oddziałów), z których najprężniejsze działały w kolebce SW, Wrocławiu, a ponadto w Trójmieście, Katowicach, Poznaniu, Warszawie i Łodzi. W 1987 roku SB szacowała, iż SW posiadała struktury w 27 miastach. Głównymi formami aktywności był druk i kolportaż prasy podziemnej i ulotek, organizowanie demonstracji i innych akcji protestacyjnych. Wiele akcji propagandowych skierowanych było do przedstawicieli aparatu represji (SB, MO, ZOMO, wojska).

Głównym organem prasowym był ukazujący się od VI 1982 tygodnik „Solidarność Walcząca” (tym samym tytułem opatrzone były biuletyny oddziałów terenowych); wydawany techniką sitodruku, w formacie A5, o objętości 4 str., i nakładzie 10 tys. egz. Pierwszy nr ukazał się 13 czerwca 1982 we Wrocławiu. W skład redakcji wchodzili Kornel Morawiecki, Zuzanna Dąbrowska, Tomasz Dudek, Paweł Falicki, Zbigniew Jagiełło, Andrzej Kisielewicz, Maria Koziebrodzka, Romuald Lazarowicz, Hanna Łukowska-Karniej, Andrzej Myc, Wojciech Myślecki, Zbigniew Oziewicz, Jan Pawłowski, Stanisław Piskorz, Radosław Rozpędowski, Jacek Ćwiata, Tadeusz Turkoniak i Andrzej Zarach. Wydawano też kilkanaście innych periodyków: „Solidarność Dolnośląska”, pisma społeczno-polityczne: „Walka”, „Czas”, „Galicja”, „Gryf”, „Wolna Polska” i inne. Poza działalnością prasową SW wydawała również broszury i książki, drukowała plakaty, znaczki i kasety. W Warszawie działało wydawnictwo SW Prawy Margines kierowane przez Adama Borowskiego i Tadeusza Markiewicza. Od 1982, początkowo tylko we Wrocławiu, emitowano audycje Radia Solidarność Walcząca.

SW była przeciwna wszelkim rozmowom z komunistyczną władzą i porozumieniu zawartemu przy Okrągłym Stole; wzywała do bojkotu wyborów i zainicjowała akcję „Jaruzelski musi odejść” mającą nie dopuścić do wyboru generała na prezydenta PRL.

Solidarność Walcząca była rozpracowywana przez Służbę Bezpieczeństwa w ramach ogólnopolskiej operacji o kryptonimie „Ośmiornica” oraz szeregu lokalnych spraw operacyjnych. Największym sukcesem SB było aresztowanie Kornela Morawieckiego i Kołodzieja (9 XI 1987), a następnie deportowanie ich za granicę. W VIII 1988 Morawiecki nielegalnie powrócił do kraju i ukrywał się do 1990.

Solidarność Walcząca zakończyła działalność w 1990 roku.

Łukasz Kamiński