Spółdzielnia Pracy Świetlik

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Spółdzielnia Pracy Świetlik, (od 1987 – Spółdzielnia Pracy Usług Wysokościowych Gdańsk), utworzona została w VI 1983 z inicjatywy studentów i absolwentów Uniwersytetu Gdańskiego. Założycielami byli: Maciej Płażyński (prezes), Roman Rojek (przew. rady nadzorczej), Jolanta Rojek, Tomasz Chodnikiewicz, Jarosław Czarniecki, Jerzy Hall, Marek H. Kotlarz, Ireneusz Gust, Jerzy Turowiecki, Stanisław Marciszewski i Jadwiga Marciszewska. Ideą powołania Spółdzielni było stworzenie niezależnego przedsiębiorstwa, które umożliwiłoby godne zarobki bez konieczności podporządkowania się komunistycznej rzeczywistości zakładów państwowych. Spółdzielnia zajmowała się pracami remontowo-budowlanymi, zwłaszcza na wysokości, z zastosowaniem technik alpinistycznych. Już w 1987 liczyła ponad 100 członków, ok. 200 pracowników etatowych i liczącą setki osób grupę pracowników dorywczych, posiadała biuro projektowe, trzy filie w innych miastach i prowadziła prace na terenie całego kraju, a nawet w RFN. Wkrótce w Spółdzielni powstało szczególne środowisko polityczno-opozycyjne, wspierające finansowo działalność niezależnych grup politycznych, inicjatyw niezależnych i charytatywnych. Począwszy od 1987 Spółdzielnia jako główny udziałowiec, tworzyła spółki prawa handlowego, zarówno w branży budowlanej, jak również consultingowej, reklamowej i promocyjnej (Przedsiębiorstwo Remontowe Corina, Gdańska Grupa Promocyjna), gdzie wielu absolwentów UG zdobywało pierwsze doświadczenia zawodowe. Od powstania do 1989 pracownicy Spółdzielni aktywnie uczestniczyli w działalności opozycyjnej, wielu z nich wielokrotnie zatrzymywano i więziono. Takim osobom i ich rodzinom starano się udzielać pomocy prawnej i materialnej. W V i VIII 1988 pracownicy współorganizowali i aktywnie wspierali strajki w stoczniowców, tak przez bezpośrednie w nich uczestnictwo, jak i udzielając pomocy z zewnątrz, m.in. przez redagowanie i wydawanie biuletynu strajkowego. Po 1989 spółdzielnię opuściła znaczna grupa osób, które poza jej strukturami mogły wreszcie realizować swoje zainteresowania. Przez kilka kolejnych lat Spółdzielnia prowadziła typową działalność gospodarczą, którą zakończyła w połowie lat 90. W spółdzielni pracowało wielu znanych działaczy opozycyjnych, publicystów i polityków, w tym m.in.: Maciej Płażyński, Donald Tusk, Jerzy Borowczak czy Wiesław Walendziak.

Marek H. Kotlarz