Stanisław Żółkiewicz

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Stanisław Żółkiewicz, ur. 19 X 1935 w Pnikucie k. Przemyśla (obecnie Ukraina), zm. 27 VII 2019 w Przemyślu. Absolwent Politechniki Śląskiej w Gliwicach, Wydz. Budownictwa i Architektury (1970).

W 1957 repatriowany do Polski. 1957-1959 pracownik Krakowskiego Przedsiębiorstwa Robót Drogowych, 1959-1961 Przedsiębiorstwa Robót Kolejowych w Przemyślu, 1961-1970 Zarządu Lasów Państwowych tamże, 1971-1973 Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego tamże, 1974-1976 Zarządu Dróg Miejskich tamże, 1976-1983 Miejskiego Zarządu Rewaloryzacji Zabytków tamże.

Od IX 1980 w „S”, członek MKZ w Przemyślu, w 1981 przewodniczący Regionalnej Komisji Wyborczej Regionu Południowo-Wschodniego, członek Krajowej Komisji Wyborczej.

W XII 1981 był przewidziany na przewodniczącego ZR Południowo-Wschodniego na wypadek tzw. rozwiązania siłowego. Współorganizator, nieformalny lider TKW/RKW Przemyśl. Odpowiedzialny za opracowanie strategii działań podziemnych struktur, zajmował się kontaktami z sąsiednimi regionami „S” i z TKK/KKW. Wielokrotnie zatrzymywany na 48 godz. 1984-1989 współorganizator i uczestnik Duszpasterstwa Ludzi Pracy w Przemyślu. 1988 ujawnił się jako doradca TZR Regionu Południowo-Wschodniego.

W 1989 współzałożyciel, przewodniczący KO w Przemyślu. W 1990 wicewojewoda przemyski. 1990-1992 w PC, 1993-2003 w SN. Od 1992 na rencie, od 1995 na emeryturze. 1993-1995 współzałożyciel, członek Zarządu Polskiego Stronnictwa Kresowego, od 1988 inicjator, założyciel i prezes Stowarzyszenia Obrońców Pamięci Orląt Przemyskich. W 1991 przewodniczący Społecznego Komitetu Obrony Polskiego Kościoła oo. Karmelitów Bosych w Przemyślu. Współzałożyciel i członek władz Światowego Kongresu Kresowian i Instytut Kresów Rzeczypospolitej. Działacz na rzecz upamiętniania Polaków pomordowanych na Wschodzie przez NKWD i ofiar mordów OUN-UPA na Kresach Wschodnich, inicjator upamiętniania postaci i wydarzeń historycznych, m.in. 1989-1995 inicjator i główny organizator odbudowy pomnika Orląt Przemyskich, w 1990 autor pomnika ofiar NKWD w Przemyślu, w 2003 inicjator budowy pomnika ofiar UPA w Przemyślu. Od 2009 honorowy członek Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej.

Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (2009, odmówił przyjęcia), Krzyżem Wolności i Solidarności (2016), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2019).

21 X 1980 – 28 VIII 1986 rozpracowywany przez Wydz. IIIA/V KW MO/WUSW w Przemyślu w ramach SO krypt. Sanatorium; 17 VII 1981 – 28 V 1985 przez Wydz. IV/VI KW MO/WUSW w Przemyślu w ramach SO krypt. Wici; 10 IV 1982 – 9 V 1984 przez Wydz. V KW MO/WUSW w Rzeszowie w ramach SOR krypt. Rewers; 16 V 1986 – 7 V 1988 przez Wydz. V WUSW w Przemyślu w ramach SOS krypt. Rzemieślnicy; 12 X 1986 – 15 XII 1989 przez Wydz. III WUSW w Przemyślu w ramach KE krypt. Narcyz.

Artur Brożyniak