Stanisław Bogdanowicz

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Stanisław Bogdanowicz, ks., ur. 6 XI 1939 w Żwiryni (obecnie Litwa). Święcenia kapłańskie w 1962, absolwent Gdańskiego Seminarium Duchownego (1963), następnie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, kierunek pedagogika pastoralna (1967).

1963-1964 wikariusz w Pruszczu Gdańskim, 1968-1975 referent w Kurii Biskupiej w Gdańsku, 1969-1975 rektor kościoła św. Andrzeja Boboli w Sopocie, 1975-1979 proboszcz parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Gdańsku, od 1979 bazyliki Mariackiej tamże. W 1964, po postawieniu przez Urząd ds. Wyznań fałszywych zarzutów dot. jego kazań, otrzymał odmowę wydania paszportu na wyjazd na studia do Rzymu. 11 IX 1966 aresztowany za „rozpowszechnianie fałszywych wiadomości” (po zarekwirowaniu przez władze kopii obrazu MB Częstochowskiej), osadzony w AŚ w Lublinie, następnie w AŚ Warszawa-Mokotów (pełnił potajemnie posługę kapłańską dla współwięźniów), w X 1966 skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w Lublinie na 10 mies. więzienia w zawieszeniu na 2 lata. Pod koniec l. 70. odprawiał msze św. z okazji 3 V i 11 XI; umożliwiał prowadzenie w bazylice głodówek ws. aresztowanych 3 V 1980 działaczy opozycji Dariusza Kobzdeja i Tadeusza Szczudłowskiego. Od 1979 upominał się o zwrot dzieł sztuki przejętych z bazyliki przez państwo (odzyskał ok. 150).

Po 13 XII 1981 ukrywał oraz pomagał w ukrywaniu się działaczom „S”, m.in. Jerzemu Romanowi, Krzysztofowi Dowgialle i Bogdanowi Borusewiczowi (udzielił ślubu B. Borusewiczowi i Alinie Pienkowskiej); w I 1982 odwiedzał internowanych w Ośr. Odosobnienia w Iławie i zabiegał u gen. Jerzego Andrzejewskiego o uwolnienie działaczy aresztowanych za organizowanie w XII 1981 strajku w Porcie Gdańskim (m.in. Czesława Nowaka, Eugeniusza Szymeckiego i Wiesława Wiki-Czarnowskiego); organizator pomocy dla represjonowanych oraz Mszy za Ojczyznę w bazylice; wspierał działalność podziemnej „S”, m.in. brał udział w przygotowaniu ucieczki Andrzeja Michałowskiego, Antoniego Grabarczyka z gmachu Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni, do której nie jednak doszło. Umożliwiał, mimo sprzeciwu władz, umieszczanie w bazylice tablic upamiętniających żołnierzy antykomunistycznego podziemia zbrojnego po 1944 oraz ofiary sowieckich i niemieckich represji. Kapelan Stowarzyszenia Godność.

Autor kilkudziesięciu książek nt. historii oraz architektury i dziejów gdańskich kościołów, m.in. monografii Kościół Gdański pod rządami komunizmu 1945-1984 (2000), artykułów w prasie katolickiej i bajek dla dzieci (ps. Stan Bogdan).

Wyróżniony m.in. Nagrodą im. Brata Alberta (1981), Nagrodą im. św. Wojciecha (2004), Honorowy Obywatel Miasta Gdańska (2004), odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2008).

Adam Borowski, Arkadiusz Kazański