Stanisław Kardasz

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Stanisław Kardasz, ks., ur. 29 X 1936 w Gdyni. Absolwent Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie (1960) i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, kierunek historia (1968).

1945-1949 w ZHP. 15 V 1952 aresztowany za rozpowszechnianie antykomunistycznych ulotek, 29 VI 1952 decyzją sądu umieszczony w więzieniu dla nieletnich w Koźminie (Wielkopolska) do czasu ukończenia 21. roku życia, zwolniony po 15 mies. 1953-1954 pomocnik majstra, następnie pracownik biurowy Elektrowni Gdynia. 1960-1961 prefekt-wykładowca Collegium Marianum w Pelplinie (w 1961 zamkniętego przez władze komunistyczne). 1961-1964 wikariusz parafii św. Jakuba w Toruniu. 1964-1967 nauczyciel religii w kościele św. Antoniego tamże. 1967-1969 studia w Prymasowskim Studium Życia Wewnętrznego w Warszawie. Od 1968 ratownik GOPR, 1979-1981 uczestnik wypraw wysokogórskich na Noszak, Mt. Everest (pierwsze w historii wejście zimowe) i Annapurnę, podczas których odprawiał msze św. na wysokości 7 tys. m; organizator wypraw w góry Atlas i Andy peruwiańskie, w których sam nie uczestniczył z powodu odmowy wydania paszportu. 1969-1970 wikariusz parafii Świętego Krzyża w Grudziądzu. Od 1970 rektor kościoła Matki Boskiej Zwycięskiej w Toruniu, od 1976 proboszcz parafii tamże. 1979-1986 inicjator i przewodnik Pomorskiej Pielgrzymki Pieszej na Jasną Górę, prześladowany przez SB i zmuszony do wycofania się z przygotowywania pielgrzymek.

1980-1982 działacz toruńskiego KiK.

1982-1989 organizator Mszy za Ojczyznę, niezależnych wykładów, spektakli teatralnych, kina domowego, punktu rozdziału leków zagranicznych. 1983-1989 kapelan niezależnego harcerstwa, w 1984 patronował toruńskim uroczystościom kościelnym po śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. 1984-1985 współzałożyciel Społecznego Stowarzyszenia Obrony Praw Człowieka, w 1985 w Toruniu organizator Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego. Od 1988 prałat oraz papieski kapelan honorowy.

1990-1993 ponownie przewodnik Pomorskiej Pielgrzymki Pieszej na Jasną Górę. 1990-1999 kapelan AK, duszpasterz toruńskiej Policji, od 1992 kanonik gremialny Kapituły Katedralnej, 1992-1999 Diecezjalny Konserwator Zabytków, dyr. Wydz. Konserwatorsko-Budowlanego i Wydawnictwa Diecezjalnego, członek Rady Kurialnej, Rady Ekonomicznej i Rady Personalnej, opiekun ruchu ekumenicznego i duszpasterstwa harcerzy w Diecezji Toruńskiej. 1994-2001 wykładowca historii sztuki i historii Kościoła w Wyższym Seminarium Duchownym w Toruniu. Od 1998 członek Rady Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego, od 2001 rzeczoznawca ministerialny w dziedzinie zarządzania zabytkami. Od 2005 honorowy prałat papieski.

Redaktor naczelny, współautor i wydawca opublikowanych w toruńskim Wydawnictwie Diecezjalnym monografii Historia i teraźniejszość diecezji toruńskiej (18 t., 1994-2008) oraz Kościół katolicki w latach 1939-1945 na terenach obecnej diecezji toruńskiej (1996).

Wyróżniony przez Stowarzyszenie Konserwatorów Polskich i ministra kultury tytułem Conservator Ecclesiae (1996, jako pierwszy), laureat nagrody prezydenta Miasta Torunia (2000). Odznaczony Krzyżem Oficerskim (1993) i Komandorskim (2000) Orderu Odrodzenia Polski, Złotą Odznaką Zasłużony w Opiece nad Zabytkami (1995), odznakami Zasłużony Działacz Kultury (2000), Związku Żołnierzy AK (2004), Krzyżem Zasługi dla Policji (2005), medalami Thorunium (2006) i Pro Memoria (2009).

Krzysztof Biernacki