Stefan Marian Pastuszewski

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Stefan Marian Pastuszewski, ur. 19 VIII 1949 w Bydgoszczy. Absolwent Wyższej Szkoły Inżynierskiej (od 1974 Akademia Techniczno-Rolnicza, od 2006 Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy) w Bydgoszczy, Wydz. Mechaniczny (1971), Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, kierunek pedagogika (1976) oraz Uniwersytetu Gdańskiego, kierunek filologia polska (1983).

1967-1971 w ZSP. 1974 – XII 1980 w SD. 1971-1972 mistrz ds. utrzymania ruchu w Zakładach Celulozy i Papieru w Świeciu; 1972-1977 dziennikarz „Ilustrowanego Kuriera Polskiego” w Bydgoszczy; po protestach robotniczych w Czerwcu ’76 malował na murach hasła antykomunistyczne; 1977-1980 redaktor naczelny „Wodniaka Bydgoskiego”; 1979-1982 kierownik bydgoskiej redakcji dwutygodnika „Kujawy”.

W VIII 1980 zaproszony jako dziennikarz na strajk do Zakładów Radiowych Eltra w Bydgoszczy; od X 1980 w „S”; III-X 1981 z-ca redaktora naczelnego niezależnego pisma „Wolne Związki”. We IX 1981 przedstawiciel prasy związkowej na I KZD. XI – 1 XII 1981 z-ca redaktora naczelnego „Chłopskiej Sprawy”.

14 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Potulicach, 23 III 1982 zwolniony. IV-VI 1982 dozorca nocny w Biurze Wystaw Artystycznych, VI 1982 – II 1983 zatrudniony jako robotnik, III-V 1983 nauczyciel w ZSZ dla pracujących przy Zespole Elektrociepłowni w Bydgoszczy. 1982-1989 wydawca i kolporter pism podziemnych, ulotek i innych materiałów; III 1982 – 1983 redaktor naczelny „Bydgoskiego Podziemnego Serwisu Informacyjnego «S»”, 1982-1984 podziemnego pisma „Almanach Bydgoski”. Od VIII 1982 nieformalny przewodniczący Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom (od 24 IX 1983 Prymasowskiego Komitetu Charytatywno-Społecznego) przy bazylice św. Wincentego à Paulo w Bydgoszczy; do 1990 uczestnik Duszpasterstwa Ludzi Pracy przy parafii Świętych Polskich Braci Męczenników. 1983-1992 starszy asystent na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na Wydziale Humanistycznym. 10 IV 1984 aresztowany, 21VII 1984 zwolniony; 28 XI 1985 skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy na 1 rok więzienia, we IX 1986 karę darowano na mocy amnestii. 1986-1988 współpracownik podziemnego „Chrześcijańskiego Informatora Kulturalnego”. 1986-1990 członek Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej w Bydgoszczy. Od III 1988 redaktor „Wolnych Związków”, IX 1988 – XI 1989 redaktor naczelny „Wiadomości Wolnych Związków”, IX 1988 – XII 1994 redaktor „Ładu Bożego”. Od IX 1988 członek związanej z Janem Rulewskim Rady Organizacyjnej Regionu Bydgoskiego „S” przeciwnej obradom Okrągłego Stołu. 1988-1990 członek Komisji Kultury MRN i WRN w Bydgoszczy (spoza rady).

Od 1989 wiceprezes Zarządu Głównego Chrześcijańskiej Demokracji – Stronnictwa Pracy. Po 1989 inicjator pomocy charytatywnej dla Polaków na Wschodzie. W 1990 bibliotekarz w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy; 1990-1992 nauczyciel w Zespole Szkół Gastronomicznych tamże. 1990-1994 wiceprzewodniczący Sejmiku Samorządowego Województwa Bydgoskiego. 1991-1993 poseł RP z listy Chrześcijańskiej Demokracji, członek sejmowych Komisji Kultury i Środków Przekazu, Komisji Spraw Zagranicznych. 1994-1998 wiceprezydent Bydgoszczy. W 1998 założyciel, następnie sekretarz redakcji miesięcznika literackiego „Akant”; 1998-1999 i 2001-2003 redaktor naczelny w Instytucie Wydawniczym Świadectwo. 1999-2001 doradca wojewody kujawsko-pomorskiego. 2000-2011 w Stronnictwie Pracy. 2003-2007 pracownik Miejskiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy; od VIII 2007 dyr. Biura Towarzystwa Inicjatyw Kulturalnych tamże.

Autor tomików wierszy, zbiorów opowiadań (tłumaczonych m.in. na język bułgarski, czeski, niemiecki i ukraiński), powieści Późne majowe popołudnie i opracowań historycznych Pierwsze lata NSZZ «Solidarność» w regionie bydgoskim (1995), Bydgoski listopad 1956 (1996), Bydgoszcz w literaturze (2003).

Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (2005), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007).

4 III 1976 – 15 IV 1981 rozpracowywany przez Wydz. III KW MO w Bydgoszczy w ramach SO krypt. Epoka; 26 IV – 13 XII 1977 w ramach SOS krypt. Publicysta; 9 III – 23 XI 1981 w ramach SOS krypt. Baca; 22 IV – 16 VI 1982 w ramach KE krypt. Impertynent; 16 VI 1982 – 21 X 1988 przez Wydz. V KW MO/WUSW w Bydgoszczy w ramach SOS/SOR krypt. Gryf; 21 X 1988 – 16 XII 1989 przez Wydz. V/Inspektorat 2 WUSW w Bydgoszczy w ramach SOR krypt. Organizacja.

Tomasz Rabant