Strajki studenckie w Opolu

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Strajki studenckie w Opolu, akcje protestacyjne w 1981 studentów opolskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Wyższej Szkoły Inżynierskiej domagających się demokratyzacji polskich uczelni. Na przełomie X i XI 1981, w odpowiedzi na apel Akademickiego Komitetu Strajkowego, na obu uczelniach ogłoszono strajk ostrzegawczy. 12 XI 1981 studenci WSP protestowali w auli, gdzie odczytano List Otwarty Studentów WSP do Prokuratury Wojewódzkiej w Opolu, w którym wyrazili zdecydowany sprzeciw wobec toczących się śledztw przeciw redaktorom czasopism uczelnianych.

18 XI 1981 studenci WSI (ok. 250 osób), a 19 XI 1981 WSP (ok. 500 osób) podjęli bezterminowy strajk. W WSI na czele Komitetu Strajkowego stanął Piotr Oleś; pod koniec XI 1981 do studentów dołączyli związkowcy z „S” przy WSI i strajkujący zajęli Instytut Budowy Maszyn. W WSP 18 XI 1981 Rada Koordynacyjna NZS przekształciła się w Komitet Strajkowy, przewodniczącym został Adam Górecki; protestujący zajęli budynek byłego liceum ogólnokształcącego oraz dwa piętra głównego gmachu WSP. Opolscy studenci, przystępując do strajku, opracowali „Regulamin strajku” oraz „Instrukcję Strajkową”. Na teren objęty strajkiem nie wolno było wnosić alkoholu, środków odurzających, broni, materiałów wybuchowych i łatwopalnych; studentów WSP obowiązywał surowy regulamin przepustek. Podczas strajku zorganizowano wiele imprez kulturalnych - recitale, pokazy filmowe oraz szeroko reklamowane wykłady w ramach Strajkowego Uniwersytetu Piastowskiego; wydawano także prasę strajkową – „Serwis Informacyjny” i „Biuletyn Strajkowy”.

Początkowo strajkujący studenci pozostawali osamotnieni, nie otrzymali żadnego wsparcia ze strony kadry naukowej swoich uczelni. Przełomem stał się ogłoszony 2 XII 1981 list otwarty dr. Wojciecha Chlebdy, adiunkta w Instytucie Filologii Rosyjskiej; w następnych dniach pracownicy naukowi poszczególnych instytutów wystąpili z oficjalnym poparciem strajkującej młodzieży akademickiej, a 8 XII 1981 Senat WSP na nadzwyczajnym posiedzeniu wydał uchwałę popierającą postulaty strajkujących.

Wobec protestujących władze stosowały różne formy represji, m.in. tzw. propagandę szeptaną – nieznane osoby rozpowszechniały w Opolu informacje, trudne do zdementowania wobec braku dostępu do mediów, o rzekomym pijaństwie szerzącym się wśród strajkujących. Aby przełamać blokadę informacyjną, Komitety Strajkowe obu uczelni podjęły akcję plakatowania miasta. Zdarzały się również przypadki pobicia strajkujących przez funkcjonariuszy SB i MO. 7 XII 1981 członkowie NZS WSP i WSI oraz „S” Śląska Opolskiego zorganizowali wspólny wiec, na którym ogłoszono rezolucję potępiającą brutalne zachowanie milicji, żądano ukarania winnych pobić. Tego dnia władze krajowe NZS, wobec wpłynięcia projektu Ustawy o szkolnictwie wyższym do Sejmu PRL oraz gwarancji Konferencji Rektorów Wyższych Uczelni, wydały oświadczenie wzywające do przerwania akcji strajkowej. 9 XII 1981 apel z wezwaniem do przerwania strajków wydał także ksiądz prymas Józef Glemp. 10 XII 1981 studenci opolskich uczelni, po 22 dniach strajku w WSP i 23 w WSI, podjęli decyzję o przerwaniu protestu. W momencie zakończenia strajku podstawowe cele protestujących wydawały się bliskie realizacji. Pełną demokratyzację polskich uczelni przerwało wprowadzenie stanu wojennego.

?