Tadeusz Konwicki

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Tadeusz Konwicki, ur. 22 VI 1926 w Nowej Wilejce k. Wilna, zm. 7 I 2015 w Warszawie. 1945-1947 student Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, kierunek polonistyka.

W 1944 zdał maturę na tajnych kompletach, 1944-1945 żołnierz AK na Wileńszczyźnie, uczestnik akcji Burza. W l. 40.-50. przedstawiciel formacji tzw. pryszczatych, autor socrealistycznej publicystyki, reportaży i debiutu powieściowego Przy budowie (na podstawie własnego doświadczenia z pracy w Nowej Hucie; 1950). 1946-1950 członek redakcji pisma „Odrodzenie”, 1950-1958 „Nowej Kultury”. 1948-1983 członek ZLP. 1951-1966 w PZPR, usunięty za podpisanie listu w obronie prof. Leszka Kołakowskiego. W l. 60. i 70. sygnatariusz petycji do władz, m.in. ws. relegowania studentów po Marcu ʼ68 oraz więzionych działaczy organizacji Ruch i Jerzego Kowalczyka. 1956-1978 kierownik literacki zespołów filmowych Kadr, Kraj i Pryzmat. Od 1976 publikował poza cenzurą, autor pierwszej powieści wydanej w PRL poza cenzurą Kompleks polski (jako nr 3 pisma „Zapis”, 1977); 1977-1986 objęty zakazem druku i cenzorskim zapisem na wymienianie jego nazwiska w mediach. 1978-1980 członek TKN.

Od 1989 członek SPP.

Autor powieści nagradzanych w kraju i za granicą, m.in. Sennika współczesnego (1963) i Małej Apokalipsy (NOWa, 1979), quasi-dzienników Kalendarz i klepsydra (1976) oraz Nowy Świat i okolice (1986); scenarzysta związany z tzw. polską szkołą filmową, reżyser filmów autorskich, m.in. Ostatni dzień lata (Grand Prix festiwalu w Wenecji w 1958), Salto (1965) i Jak daleko stąd, jak blisko (1972).

Laureat nagród literackich Fundacji im. Kościelskich (1964) i Jurzykowskiego (1975) oraz Polskiego PEN Clubu (za całokształt twórczości, 2002). Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1964), Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2005), Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (2012).

Anna Grażyna Kister