Towarzystwo Pomost

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Towarzystwo Pomost, stowarzyszenie społeczno-kulturalne działające od jesieni 1986 na Uniwersytecie Warszawskim (najpierw nieformalnie jako Klub Pomost, od XII 1988 zarejestrowane), utworzone przez Tomasza Szczepańskiego (studenta UW, I prezesa Towarzystwa Pomost) i Andrija Maruszeczkę (studenta Akademii Sztuk Pięknych). Wśród członków były osoby związane z podziemnym pismem „Międzymorze” (Joanna Strzelczyk, T. Szczepański). Po rejestracji stowarzyszenia w statucie i ulotce programowej podano, że jego celem jest popularyzacja wiedzy o problematyce Europy Środkowo-Wschodniej. Rzeczywistym celem klubu, później towarzystwa, była popularyzacja idei współpracy antykomunistycznej i antyimperialnej narodów obszaru Międzymorza. Chciano stworzyć zespół osób znających problematykę środkowoeuropejską i mogących w przyszłości, po spodziewanym obaleniu komunizmu, pracować na rzecz tego programu w służbie państwowej. Działalność ta była także próbą współpracy młodego pokolenia polskich opozycjonistów z przedstawicielami młodego pokolenia działaczy mniejszości narodowych w PRL.

Organizowano otwarte spotkania członków i sympatyków, początkowo na UW, później w jednym z klubów osiedlowych w Warszawie, przez pewien czas także w warszawskim lokalu Białoruskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, m.in. z udziałem Janusza Radziejowskiego, Jerzego Turonka, Bohdana Skaradzińskiego, Tadeusza Andrzeja Olszańskiego, Sokrata Janowicza, Eugeniusza Misiły, Stefana Zabrowarnego, Andrzeja Zięby. Odbywały się one przeważnie raz w miesiącu (z przerwą wakacyjną), uczestniczyło w nich przeciętnie 20-30 osób. Działalność klubu odnotowała prasa podziemna i legalnie wydawana prasa mniejszościowa.

W ciągu 2 lat nieformalnej działalności wokół Pomostu skupiło się grono kilkunastu osób, studentów i młodej inteligencji, zajmujących się zagadnieniami etnicznymi, wśród nich działacze młodego pokolenia mniejszości ukraińskiej i białoruskiej (Mirosław Czech, Włodzimierz Pac, Roksolana Semerak-Nebeś, Eugeniusz Wappa) o zdecydowanie narodowo-niepodległościowej, antykomunistycznej orientacji.

Od rejestracji do upadku PRL działalność towarzystwa polegała głównie na organizowaniu odczytów i dyskusji. Podjęto też próbę powołania oddziałów terenowych. W 1989 powołano Oddział w Łodzi, a już po upadku PRL w Krakowie i Olsztynie.

Tomasz Szczepański