Walenty Bal

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Walenty Bal, ks., ur. 17 I 1920 w Jasionce k. Rzeszowa, zm. 10 I 2002 w Rzeszowie. Ukończył II Państwowe Gimnazjum i Liceum im. K. Morawskiego w Przemyślu (1939); absolwent Przemyskiego Seminarium Duchownego (w czasie wojny funkcjonującego w Brzozowie-Zdroju), w 1944 święcenia kapłańskie.

1945-1948 wikariusz w parafii św. Piotra w Borku Starym, 1948-1954 w parafii św. Wojciecha i Stanisława w Rzeszowie (fara); 1951-1953 katecheta w I LO i Zespole Szkół Mechanicznych w Rzeszowie, rektor kościoła gimnazjalnego; 1954-1957 w zastępstwie ks. Jana Stączka administrator parafii farnej, od 1957 ponownie rektor kościoła gimnazjalnego i katecheta w I LO, po usunięciu religii ze szkół prowadził zajęcia w pomieszczeniach kościelnych; w 1966 organizator Duszpasterstwa Akademickiego w Rzeszowie. Karany administracyjnie m.in. za organizowanie zbiórek pieniężnych na rzecz KUL i procesji bez zezwolenia; organizator zamkniętych rekolekcji dla młodzieży. 1970-1998 pierwszy proboszcz parafii Świętego Krzyża przy kościele gimnazjalnym. Po bezskutecznych próbach legalnego przejęcia dla celów kultu kaplic św. Filipa Nereusza i św. Jana Nepomucena, użytkowanych przez Muzeum Okręgowe w Rzeszowie, w VI 1979 zajął kaplice na własną rękę, w VII 1979 oskarżony o „bezprawne zajęcie magazynu” będącego w dyspozycji Muzeum i w X 1979 skazany na 1 rok więzienia w zawieszeniu oraz karę grzywny. Na początku lat 80. organizator apteki leków z darów zachodnich.

1983-1998 dziekan dekanatu Rzeszów I. Kapelan Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich oraz Cechu Rzemieślników.

W 1959 odznaczony expositorio canonicali, w 1971 wyróżniony przywilejem rokiety i mantoletu. Otrzymał godności: kanonii w Jarosławskiej Kapitule Kolegiackiej (1975), prałatury papieskiej (1992), protonotariusza apostolskiego (2001). Honorowy Obywatel Miasta Rzeszowa (1994). Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2010).

1955-1956 kontrolowany w ramach sprawy ewidencyjno-obserwacyjnej prowadzonej przez Wydz. VI WU ds. BP w Rzeszowie, 1958-1964 przez SB KM MO w Rzeszowie.

Małgorzata Gliwa