Wojciech Polak

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Wojciech Polak, ur. 22 II 1962 w Olsztynie. Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, kierunek historia (1985), w 1994 doktorat, w 2004 habilitacja, od 2008 prof.

1985-2004 pracownik naukowo-dydaktyczny w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK, asystent, od 1994 adiunkt.

W X 1980 członek Komitetu Założycielskiego NZS na Wydz. Humanistycznym UMK, następnie członek Zarządu Wydziałowego i Uczelnianego; w 1981 współpracownik KOWzP przy organizacji marszu w obronie więźniów politycznych 26 V 1981 w Toruniu; XI/XII 1981 jeden z przywódców studenckiego strajku solidarnościowego na UMK ze studentami radomskiej WSI.

W 1982 szef (z Grzegorzem Górskim) tajnego NZS UMK; 1982-1983 współzałożyciel, współorganizator druku, redaktor, autor w podziemnych pismach NZS: „Jeszcze Tym Razem”, „Pismo Akademickie”, „Gryf”, wznowionym „Immunitecie”, autor w piśmie „Rezonans” wydawanym przez podziemną „S” w Olsztynie; drukarz ulotek, krótko toruńskiej edycji „Tygodnika Wojennego”; od 1982 kolporter, współorganizator sieci kolportażu wydawnictw podziemnych na UMK; współorganizator manifestacji, akcji ulotkowych w Toruniu; w 1983 zbierał podpisy pod petycją podziemnej „S” ws. uwolnienia więźniów politycznych; 1986-1987 autor w toruńskim piśmie „Solidarność Walcząca”. 1987-1988 współzałożyciel Chrześcijańskiego Ruchu Społecznego, współzałożyciel, redaktor pisma „Chrześcijański Ruch Społeczny”. IX 1987 – V 1988 na stypendium naukowym Svèrige Institutet w Sztokholmie. W 1988 wspierał odradzające się struktury NZS UMK, członek jawnej Komisji Uczelnianej „S” na UMK.

W VI 1989 w wyborach parlamentarnych członek z ramienia KO Okręgowej Komisji Wyborczej w Toruniu. W 1989 w Stronnictwie Pracy, od 1990 w PC, 1990-1993 współzałożyciel, członek Zarządu, rzecznik prasowy PC w Toruniu; od 2004 w PiS. 2000-2005 (równolegle z UMK) nauczyciel historii w Collegium Marianum w Pelplinie; od 2004 pracownik Instytutu Politologii UMK, od 2005 na stanowisku prof., od 2009 w nowo utworzonym Wydz. Politologii i Studiów Międzynarodowych UMK. Członek Towarzystwa Naukowego w Toruniu oraz Polskiego Towarzystwa Historycznego. Od 2010 (równolegle z UMK) kierownik Ośrodka Badań Historycznych Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku.

Autor wielu artykułów i książek z dawnej historii Polski, m.in. O Kreml i Smoleńszczyznę. Polityka Rzeczypospolitej wobec Moskwy w latach 1607-1612 (1995; 2008), O dobro wspólne i egzekucję praw. Sejm 1565 r. w Piotrkowie (2004) oraz z historii najnowszej, m.in.: Najtrudniejsze egzaminy. Niezależne Zrzeszenie Studentów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na tle wydarzeń w kraju i regionie (1980-1982) (2001), monografii podziemnej „S” w Toruniu Czas ludzi niepokornych. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” i inne ugrupowania niezależne w Toruniu i Regionie Toruńskim (13 XII 1981 – 4 VI 1989) (2003), Dni protestu. Wydarzenia 1 i 3 Maja 1982 r. w Toruniu (2004), Anatomia agenta. Historia tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa o pseudonimie „Karol” (1978-1983) (2005), Stan wojenny. Pierwsze dni (2006), Trudne lata przełomu. Szkice z historii najnowszej (2006), Śmiech na trudne czasy. Humor i satyra niezależna w stanie wojennym i w latach następnych (13 XII 1981 – 31 XII 1989) (2007; 2008), Szkice z najnowszej historii Torunia (2008), Wydawnictwo „Alternatywy”. Z dziejów gdańskiej poligrafii podziemnej (2009), Sierpień nad Wisłą i Drwęcą. Strajki i protesty w Toruniu i województwie toruńskim latem 1980 r. (2010).

Wyróżniony odznaką Zasłużony Działacz Kultury (2001), odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007), medalem Pro Memoria (2009).

Krzysztof Biernacki