XIX Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

XIX Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu. 25-28 VI 1981 odbył się XIX Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu. W przeciwieństwie do poprzednich, XIX KFPP nie był finansowany ze środków rządowego Komitetu ds. Radia i Telewizji. W II 1981 sekretariat Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Opolu do zorganizowania Festiwalu zobowiązał lokalne instytucje i organizacje kulturalne. W związku z tym powołany został Komitet Organizacyjny XIX KFPP z przewodniczácym Karolem Musiołem, prezesem Towarzystwa Przyjaciół Opola. Odpowiedzialność finansową za organizację imprezy przejęło TPO, a współorganizatorami zostały Ministerstwo Kultury i Sztuki, Urząd Miejski w Opolu oraz Estrada Opolska.

XIX KFPP stał się okazją do publicznego zaprezentowania treści niezgodnych z oficjalną wizją rzeczywistości, wyśmiewających absurdy realnego socjalizmu i propagujących ideały ruchu społecznego „S”. Pomimo kontroli cenzury artyści na różne sposoby wyrażali swoje poglądy: prezentowali teksty inne niż ustalone wcześniej z cenzurą, ignorowali jej zalecenia, improwizowali na scenie itp. Opozycyjne nastawienie demonstrowali także niektórzy członkowie rady artystyczno-programowej Festiwalu oraz konferansjerzy. Organizatorzy kilkakrotnie próbowali interweniować, jednak w większości przypadków powstrzymywali się w obawie przed reakcją publiczności. Opolska delegatura Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk zarzucała organizatorom XIX KFPP, że nie spełnili żadnego wymogu „oprócz powiadomienia o festiwalu i zaproszenia przedstawiciela GUKPPiW”.

Nastroje opozycyjne przejawiły się najpełniej podczas Maratonu Kabaretowego (26 VI 1981). Do legendy przeszedł występ artystów z poznańskiego kabaretu Tey (Zenon Laskowik, Bohdan Smoleń, Rudi Schuberth i inni), którzy zdaniem cenzury „nie uwzględnili ani jednej uwagi i żadnego ustalenia z delegaturą GUKPPiW”. Bardzo ostry w swej wymowie był także występ radiowego zespołu audycji „60 minut na godzinę” (Marcin Wolski, Andrzej Zaorski, Jacek Fedorowicz, Tadeusz Ross i inni), oceniony przez opolską cenzurę jako „rzadko dotąd spotykany program o tak jednoznacznej, totalnej wręcz wymowie antyradzieckiej”. Ostrych akcentów politycznych nie zabrakło również w programie krakowskiego kabaretu Piwnica pod Baranami. XIX KFPP rozsławił na cały kraj piosenkę Żeby Polska była Polską, napisaną w 1976 przez Jana Pietrzaka i Włodzimierza Korcza. Piosenka ta, zaprezentowana w programie kabaretu Pod Egidą, stała się wówczas nieoficjalnym hymnem rewolucji solidarnościowej.

Z okazji XIX KFPP działacze NSZZ „S” z Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego w Opolu (Piotr Skrobotowicz, Jerzy Łysiak i inni) wypuścili „Jednodniówkę Festiwalową – Solidarność” jako specjalne wydanie drukowanego w WPHW biuletynu zakładowego „S”. Związkowcy z WPHW ufundowali także rower marki Wigry jako nagrodę „za najładniejszą piosenkę o robotniczej solidarności”. Nagroda ta została przyznana pierwotnie Maciejowi Pietrzykowi za piosenkę Sierpień ’80, zaprezentowaną przez niego w programie kabaretu Pod Egidą. Wręczeniu nagrody za tę piosenkę sprzeciwili się organizatorzy festiwalu z Karolem Musiołem na czele, ostatecznie więc, na zasadzie kompromisu, nagroda została wręczona M. Pietrzykowi za inny wykonywany przez niego utwór – Piosenkę dla córki, której prawykonanie miało miejsce 26 VIII 1980 podczas strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

XIX KFPP cieszył się olbrzymim zainteresowaniem widzów, prasy i obserwatorów, dotyczyło to zwłaszcza Maratonu Kabaretowego, na który zamówiono ok. 40 tys. biletów. Imprezy festiwalowe w amfiteatrze opolskim – z wyjątkiem Maratonu Kabaretowego i koncertu Rock w Opolu – były zapisywane i transmitowane na żywo przez TV.

Zbigniew Bereszyński