Zakłady Azotowe Włocławek

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Zakłady Azotowe Włocławek (od 1998 Anwil SA), największy zakład produkcyjny we Włocławku, zatrudniający w l. 80. ok. 4250 pracowników (stan na 12 XI 1981). Decyzja o budowie ZAW została pod-pisana 17 VII 1966, 1966-1972 uruchomiono 1. etap (produkcja saletry amonowej, kwasu azotowego i amoniaku), 1976-1986 wybudowano instalacje produkcyjne polichlorku winylu. W 1989 zaczęto produkcję granulatu PCW, w 1999 płyt z PCW. W 1992 przekształcony w spółkę akcyjną.

Od 20 VIII 1980 załoga ZAW wysuwała wiele postulatów ekonomiczno-socjalnych oraz solidaryzowała się z robotnikami Wybrzeża. 26 VIII 1980 strajkowali pracownicy Zakładu Mechanicznego, 29 VIII 1980 pracownicy innych wydziałów. 15 IX 1980 delegacja robotników z ZAW spotkała się z przedstawicielami MKZ w Gdańsku z Lechem Wałęsą na czele, podjęto decyzję o utworzeniu w zakładzie NSZZ. Po powrocie delegacji tego samego dnia powstał Komitet Założycielski NSZZ, następnie „S” w składzie: Marian Nowicki (przewodniczący), Kazimierz Abramek, Zbigniew Gołębiowski, Alfred Młodzianowski, Roman Siudowski, Edward Wilk i Ryszard Woźniak. Komitet zawarł z dyr. ZAW Jerzym Kurzewskim porozumienie określające zasady działania związku w przedsiębiorstwie. 26 IX 1980, na spotkaniu w siedzibie Oddziału Wojewódzkiego PAX, M. Nowicki został wybrany na przewodniczącego MKZ „S” we Włocławku. 13 X 1980 nastąpiły zmiany w składzie Komitetu Założycielskiego: Z. Gołębiowski (przewodniczący), A. Młodzianowski (wiceprzewodniczący), Józef Nita (sekretarz), oraz Antoni Jabłoński, Andrzej Jemioła, M. Nowicki, Kazimierz Nycz, R. Woźniak, E. Wilk (członkowie). Na początku X 1980 związek liczył ponad 1000 członków. 10 I 1981 odbył się I Zakładowy Zjazd Delegatów na którym wybrano władze Związku: Z. Gołębiowskiego (przewodniczący KZ), Edwarda Wilka i J. Nita (wiceprzewodniczący KZ), M. Nowickiego, K. Nycza, Zenona Michalewskiego, Eugeniusza Dębskiego, Zbigniewa Pasia i Andrzeja Jankowskiego (członkowie Prezydium KZ). 5 VI 1981, na I WZD Regionu Włocławek pracownicy ZAW zostali wybrani do władz ZR: M. Nowicki (przewodniczący, delegat na I KZD), E. Wilk (wiceprzewodniczący), Zbigniew Karwowski (członek zarządu, delegat na I KZD). 12 XI 1981 związek liczył 3250 członków (związek branżowy 750). W 1981 KZ wydawała biuletyn związkowy „Refleksy” (ukazało się 6 nr.).

Po 13 XII 1981 z ZAW internowano: M. Nowickiego, Z. Karwowskiego, Z. Gołębiowskiego, Jana Kuczka, Ryszarda Piaseckiego, A. Młodzianowskiego, Stanisława Różgowskiego, Piotra Sadowskiego, Bogdana Świercza, K. Abramka, A. Jemiołę, J. Nitę, Tadeusza Pietrzaka. Przeciwko T. Pietrzakowi na przełomie VIII/IX 1982 prowadzono postępowanie karne ws. o drukowanie i kolportaż ulotek nawołujących do manifestacji 31 VIII 1982 w 2. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych. 27 X 1982 Sąd Wojewódzki we Włocławku uniewinnił oskarżonego. Za udział w manifestacji 31 VIII 1982 we Włocławku 3 pracowników ZAW: Eugeniusz Klimaszewski, Andrzej Pigłowski i Leszek Szamański zostało skazanych przez Kolegium ds. Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Włocławka na kary grzywny. Z powodu represji ze strony SB 1982-1983 wyjechali za granicę: M. Nowicki, Z. Gołębiowski, Z. Karwowski, E. Wilk, J. Nita.

Na początku 1989 reaktywowano „S” w ZAW. 4 III 1989 przedstawiciel zakładu Jerzy Płażewski został wybrany do TZR. 23 IX 1989 odbył się II Zakładowy Zjazd Delegatów „S”. W skład prezydium weszło 11 osób (Zdzisław Zasadziński – przewodniczący, Karol Majewski i Waldemar Wojtczak – wiceprzewodniczący). 18 XI 1989 na II WZD Regionu pracownik ZAW Mirosław Walicki został wybrany na wiceprzewodniczącego ZR. W 1991 związek liczył 1175 członków.

Dariusz Jaworski