Zbigniew Kazimierz Makarewicz

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Zbigniew Kazimierz Makarewicz, ur. 27 IX 1940 w Wilnie (obecnie Litwa). Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu, Wydz. Ceramiki (1965) w pracowniach Xawerego Dunikowskiego i Apolinarego Czepelewskiego; w 1995 I stopień kwalifikacyjny w zakresie sztuki; w 1999 II stopień kwalifikacyjny w zakresie sztuki (habilitacja); w 2009 profesor zwyczajny.

1958-1966 w ZMW, przewodniczący Zarządu Uczelnianego, wiceprzewodniczący Okręgowej Rady Studenckiej ZMW. 1958-1966 w ZSP, 1960-1961 przewodniczący Rady Uczelnianej. 1964-1965 technik plastyk w Muzeum Zoologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1966 członek ZPAP. 1966-1967 asystent na Wydz. Rzeźby PWSSP we Wrocławiu; 1967-1971 nauczyciel rzeźby w Państwowym Ognisku Kultury Plastycznej tamże; 1970-1972 projektant w Miastoprojekcie tamże; 1972-1973 instruktor ds. dokumentacji sztuki Wydz. Kultury Powiatowej Rady Narodowej we Wrocławiu; 1973-1975 instruktor plastyki w Dzielnicowym Domu Kultury Dzieci i Młodzieży tamże. 1976-1979 dziennikarz dwutygodnika „Nadodrze” w Zielonej Górze; 1976-1979 członek grupy Oriens (udzielającej pomocy Kościołowi na Wschodzie i Polakom w ZSRS), współpracownik Centralnego Ośrodka Duszpasterstw Akademickich. 1977-1978 wykładowca w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Zielonej Górze. 1978-1983 kierownik Galerii X w zaułku Stare Jatki we Wrocławiu, 1979-1981 prowadził w niej punkt kolportażu wydawnictw niezależnych, wydawanych m.in. przez KSS KOR i KPN („Robotnik”, „Biuletyn Informacyjny”, „Gazeta Polska”). Od 1979 skarbnik, od 1980 także rzecznik prasowy Zarządu Okręgu i Zarządu Głównego ZPAP.

W VIII 1980 redaktor projektu uchwały ZPAP popierającej wydarzenia na Wybrzeżu, przyjętej przez ZG ZPAP 28-29 VIII 1980 i przedstawionej delegacji partyjno-rządowej przed podpisaniem Porozumień w Gdańsku. Od IX w „S”; 1980-1992 reprezentant ZPAP w Komitecie Porozumiewawczym Stowarzyszeń Twórczych i Naukowych; 1980-1981 członek Komisji ds. Cenzury, która przygotowała społeczny projekt Ustawy o kontroli publikacji i widowisk z 31 VII 1981, członek 6-osobowego zespołu ds. negocjacji kształtu ustawy z rządem („S” i Stowarzyszenia Twórcze i Naukowe); IX/X 1981 gość I KZD; w XII 1981 współorganizator i uczestnik obrad IV Kongresu Kultury Polskiej.

Po 13 XII 1981 współpracownik Regionalnego Komitetu Strajkowego „S” Dolny Śląsk, łącznik pomiędzy RKS a Tymczasową Komisją Koordynacyjną „S” i grupą doradców oraz pomiędzy członkami tajnych struktur „S” we Wrocławiu i wysłannikami z Warszawy (m.in. 27-30 IV 1982 z Ewą Szemplińską, łączniczką Zbigniewa Romaszewskiego). Inwigilowany, przeszukiwany i podsłuchiwany w mieszkaniu, pracowni i lokalu Galerii X. 9 XI 1982 zatrzymany, 11 XI 1982 internowany w Ośr. Odosobnienia w Strzelinie, od 29 XI 1982 na przepustce, 3 XII 1982 zwolniony. Kontynuował działalność podziemną. 23 II 1983 zatrzymany, 25 II 1983 aresztowany jako podejrzany o zdradę tajemnicy państwowej; 28 VII 1983 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieście uchylił areszt ze względu na stan zdrowia; 11 II 1984 skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieście na karę 1 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata i grzywnę. W wyniku odwołania, 25 VII 1984 Sąd Wojewódzki we Wrocławiu umorzył śledztwo na podstawie ustawy o amnestii. Od 1983 bez stałego zatrudnienia, utrzymywał się z pomocy podziemnych struktur „S”, prac zleconych, pomocniczych opracowań dla Instytutu Sztuki Polskiej PAN w Warszawie, współpracował jako krytyk z Galerią Na Ostrowie we Wrocławiu. Od 1984 na rencie inwalidzkiej z powodu utraty zdrowia w wyniku wypadku podczas szkolenia oficerów rezerwy w 1979. 1988 uczestnik Tygodni Kultury Chrześcijańskiej we wrocławskich parafiach – m.in. prelekcja 25 X 1988 w kościele Opieki św. Józefa.

Od 1990 kier. Studium Nauk Humanistycznych PWSSP we Wrocławiu; od 1994 wykładowca rzeźby na Wydz. Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego, następnie od 2000 na Wydz. Malarstwa i Rzeźby; 1995-2000 kier. Zakładu Historii Sztuki i Filozofii. 1989-1993 prezes Zarządu Głównego ZPAP; 1990-2008 członek Rady Programowej Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku (2003-2005 przewodniczący). 2004-2009 współzałożyciel i członek Rady Artystycznej Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych; 2007-2008 członek Zespołu Sterującego w Narodowym Centrum Kultury w Warszawie w Programie Operacyjnym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Znaki Czasu. 1996-2002 przewodniczący ROP we Wrocławiu.

Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych głównie na temat historii sztuki nowoczesnej, m.in. Borys Michałowski (1905-1995): rzeźba nadmiaru, Wrocław 1997; red. Wrocławskie galerie sztuki 1945-1978, Wrocław 1978; Plastyka – zawód i powołanie. Dynamika rozwoju środowiska na Dolnym Śląsku w latach 1945-1975 [w:] Kultura na Dolnym Śląsku, red. J. Trzynadlowski, Wrocław 1977; 2003-2006 uczestnik prac Komisji Programowej i współredaktor wydawnictwa Środowisko akademickie Wrocławia – Twórcy i ich uczniowie 1945-2005 (2008); 1990-1992 popularyzował wiedzę o sztuce w programach Telewizji Wrocław Człowiek i przestrzeń oraz Nocny Marszand.

28 XI 1980 – 29 III 1983 rozpracowywany przez Wydz. III A i Wydz. V KW MO we Wrocławiu w ramach SOR krypt. Sum-2; 12 VIII – 20 XII 1982 przez Wydz. IV Dep. III MSW w ramach SOS krypt. Protest; 18 VI 1983 – 6 XII 1988 przez Wydz. III KW MO/WUSW we Wrocławiu w ramach SOR krypt. Filozof.

Ewa Chabros