Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział w Toruniu

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział w Toruniu istnieje od 1956, po 13 XII 1981 zawiesiło działalność. W 1985 w skład Zrzeszenia weszli działacze związani z „S”, prezesem oddziału toruńskiego został Janusz Tandecki, wiceprezesem – Jan Wyrowiński. 11 XI 1985 podczas uroczystej mszy w kościele Wniebowstąpienia NMP w Toruniu odsłonięto tablicę upamiętniającą żołnierzy Pomorskiego Okręgu AK. Tablicę wykonał Jerzy Leżeński. W II 1987 Zrzeszenie utworzyło Klub Historyczny, któremu przewodziła legendarna cichociemna i kurierka AK, Elżbieta Zawacka. W ramach Klubu raz w miesiącu organizowane były wykłady, spotkania weteranów i wieczory wspomnień. Członkowie Klubu podjęli się również opracowania archiwum E. Zawackiej. Inną formą działania były częste msze rocznicowe, np. w rocznice stracenia we Wronkach dowódcy Zgrupowania AK Świerki, kpt. Alojzego Bruskiego czy powołania Służby Zwycięstwa Polski. 1988-1989 ukazywał się „Biuletyn Klubu Historycznego” (4 nr.), pod redakcją Leszka Michalskiego. W 1988 przeprowadzono zbiórki pieniężne w celu sfinansowania wykonania dwóch tablic upamiętniających pierwszego wojewodę pomorskiego Stefana Łaszewskiego, którą odsłonięto w Toruniu, oraz Zgrupowanie AK Świerki – we wsi Lipinki. W tym samym roku Klub zorganizował akcję zbierania podpisów pod petycją do Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie niedemokratycznej Ordynacji wyborczej do rad narodowych, wydał też oświadczenie, w którym poparł strajki robotnicze. 20 II 1988 przy Zrzeszeniu powstał Klub Społeczny, którego zadaniem było wspieranie samorządowych i gospodarczych inicjatyw w Regionie. Prezesem Klubu został Kazimierz Wajda, a jedną z głośniejszych akcji była kampania przeciwko zatruwaniu środowiska przez toruńskie zakłady Polchem – dzięki petycjom w tej sprawie sprawą zainteresowały się władze centralne. 23 III 1988 zorganizowano sesję naukową poświęconą wydarzeniom Marca ’68 na Pomorzu, a 27 X 1988 – Lechowi Bądkowskiemu. Klub zainicjował też współpracę z Polakami na Litwie i Białorusi, dzięki której w 1989 utworzono na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu letnią szkołę języka polskiego dla nauczycieli i młodzieży akademickiej z tych krajów. Wydawano również „Biuletyn Informacyjny Pomorskiego Klubu Społecznego” (4 nr.), pod redakcją Grzegorza Górskiego. 19 II 1989 Klub Społeczny przyjął imię Antoniego Antczaka – działacza Stronnictwa Pracy i Delegata Rządu RP na Uchodźstwie. Działalność Klubu Społecznego przyczyniła się do integracji różnych, w tym opozycyjnych, środowisk Regionu.

Krzysztof Biernacki