Związek Młodzieży Antykomunistycznej

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Związek Młodzieży Antykomunistycznej. Organizację tę, o charakterze tajnym, zawiązało w VII 1979 kilku absolwentów gorzowskich szkół podstawowych. Marek Rusakiewicz, jeden z założycieli tej organizacji, tak wspomina ten okres: „(...) chodziliśmy wtedy do ósmej klasy szkoły podstawowej, nauczyciele nie chcieli, a raczej nie mogli uczyć o Piłsudskim, wojnie polsko-radzieckiej czy o Katyniu, mówiono natomiast o Leninie, Dzierżyńskim, ruchu socjalistycznym w Polsce. W 1979 roku powołaliśmy Związek Młodzieży Antykomunistycznej, to był początek wielkiego sprzeciwu na panujący ustrój komunistyczny. Była to grupa samokształceniowa, słuchaliśmy Radia Wolnej Europy, uczyliśmy się historii współczesnej, w święta narodowe organizowaliśmy małe uroczystości, w pierwszej klasie liceum nasza grupa się powiększyła do kilkunastu osób, oczywiście musieliśmy jej nadać charakter konspiracyjny”. Grupę w pierwszym okresie tworzyli: Marek Rusakiewicz, Waldemar Rzucidło, Stefan Bochusz, Artur Orzechowski, Krzysztof Sobolewski. Na przełomie XI/XII 1979 M. Rusakiewicz, wówczas uczeń I klasy Liceum Ogólnokształcącego nr 2 w Gorzowie Wlkp., wprowadził do grupy jeszcze dwóch nowych kolegów z klasy: Leszka Rybaka i Krzysztofa Rogacewicza. Najbardziej znane akcje przeprowadzone prze ZMA w latach 1979-1980 to: rozwieszenie antykomunistycznych plakatów 17 IX 1979 w 40. rocznicę ataku wojsk Armii Czerwonej na tereny wschodnie II Rzeczypospolitej, akcja plakatowa na jesieni 1979 „Uwolnić Sacharowa”, akcja plakatowa „Katyń pomścimy” przeprowadzona 13 IV 1980, namalowanie na murze na Zawarciu przez Marek Rusakiewicza i Waldemara Rzucidłę napisu – „Precz z PZPR”. W latach 1980-1981 do grupy dołączyli Jarosław Furtan i Grzegorz Bieroń. Wtedy też grupa związała się z Zarządem Regionu NSZZ „Solidarność” w Gorzowie Wlkp., przeprowadzając z upoważnienia ZR akcje rozrzucania ulotek i naklejania plakatów. Formalną opiekę nad „młodymi”( mimo że grupa w 1979 przyjęła nazwę ZMA, to oficjalnie jej nie używała, w ZR „S” funkcjonowała jako „młodzi”) z ramienia ZR NSZZ „S” sprawował Mirosław Haczkur. Po 13 XII 1981 większość działaczy ZMA utworzyła w Gorzowie Wlkp. Młodzieżowy Ruch Oporu.

Zbigniew Syska