Zygmunt Władysław Łupina

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Zygmunt Władysław Łupina, ur. 2 V 1929 w Obroczy k. Zamościa, zm. 5 X 2017 w Lublinie. Absolwent Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydz. Humanistyczny (1958), doktorat (1973).

1944-1947 w ZHP; 1949-1954 w ZMP, 1952-1953 przewodniczący Zarządu Uczelnianego ZMP UMCS; 1951-1954 w ZSP, 1951-1952 przewodniczący Komitetu Uczelnianego ZSP; 1951-1957 w PZPR, 1956-1957 II sekretarz Komitetu Uczelnianego. 1956-1957 działacz Studenckiego Komitetu Rewolucyjnego w Lublinie, uczestnik manifestacji, wieców poparcia dla Władysława Gomułki, współpracownik „Po Prostu” i dyskusyjnego klubu filmowego w Domu Oficerskim w Lublinie. 1956-2004 nauczyciel historii w lubelskich szkołach średnich (m.in. 1976-1989 w II LO im. Jana Zamoyskiego). 1958 – X 1980 w ZNP.

Od X 1980 w „S”; X-XII 1980 przewodniczący KZ w II LO im. J. Zamoyskiego. X 1980 – II 1981 przewodniczący Rady Regionalnej Sekcji Pracowników Oświaty i Wychowania „S” w Lublinie; XI 1980 – IV 1981 członek MKZ Regionu Środkowo-Wschodniego. Od XII 1980 związany z Wszechnicą Związkową, wiceprzewodniczący Wszechnicy Związkowej Regionu, przewodniczący Wszechnicy Nauczycielskiej. Wiosną 1981 uczestnik rozmów z Ministerstwem Oświaty nt. zmian w programach szkolnego nauczania. IV-V 1981 delegat na I WZD Regionu Środkowo-Wschodniego, IX/X 1981 delegat na I KZD. 19 XI – 2 XII 1981 współorganizator regionalnego strajku nauczycieli Lubelszczyzny.

13 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia we Włodawie, Załężu k. Rzeszowa (organizator i prowadzący Wszechnicę Internowanych), Kielcach-Piskach; uczestnik 4 głodówek w kolejnych miejscach internowania, 31 VII 1982 zwolniony. XI/XII 1983 – 1989 członek podziemnego TZR, odpowiedzialny za działalność podziemnej Wszechnicy Związkowej, zaangażowany w duszpasterstwo środowisk pracowniczych i akademickich. 1986-1988 wielokrotnie zatrzymywany, skazywany przez kolegium ds. wykroczeń na grzywny.

IV 1989 – 1991 członek Wojewódzkiego KO „S” Wojewódzkiego KO „S” w Lublinie (od 30 VI 1989 KO „S” Lubelszczyzny); poseł RP z listy KO „S”, członek sejmowych komisji: Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących samorządu terytorialnego oraz Edukacji, Nauki i Postępu Technicznego. Od 1989 na emeryturze, do 2004 zatrudniony jako nauczyciel kontraktowy; współpracownik ZR Środkowo-Wschodniego jako historyk i dokumentalista. 1998-2002 w RS AWS.

Autor książek Narodowa demokracja w woj. lubelskim 1919-1926 (Lublin 1973), Strajk nauczycieli Lubelszczyzny 19 XI – 3 XII 1981 (Archiwum Solidarności, Warszawa 1987, opublikowanej w podziemiu pod ps. Jan Autor), współautor zbiorowego opracowania Stąd ruszyła lawina. Region Środkowowschodni NSZZ «Solidarność» 1980-1989 (Lublin 2006), autor opracowania Solidarność Nauczycielska Regionu Środkowowschodniego 1980-1989 (Lublin 2009).

12 XII 1980 – 21 VII 1989 rozpracowywany przez Wydz. III KW MO/WUSW/RUSW w Lublinie w ramach SOR krypt. Pozer.

Marcin Dąbrowski